و زمين و آنچه در ميان آنهاست دلالت مىكند بر صانعى كه ايشان را ساخته و آفريده است ، و چه حجّت از اين قوىتر و ظاهرتر مىباشد .
يوذاسف گفت : بفرما اى حكيم آيا به قضا و قدر الهى است آنچه به مردم مىرسد از بيماريها و دردها و فقر و احتياج و مكروهات يا نه ؟
بلوهر گفت : اينها همه به قضا و قدر حقتعالى است .
يوذاسف گفت : بفرما كارهاى بد و گناهان مردم هم به قضا و قدر است يا نه ؟
بلوهر گفت : خدا از اعمال سيّئهء ايشان مبرّاست ؛ زيرا براى مطيعان ثواب عظيم مقرّر فرموده ، و عذاب شديد در جزاى عاصيان وعده نموده .
يوذاسف گفت : بفرما عادلترين مردم كيست ؟ و كيست ظالمترين مردم ؟ و كيست زيركترين مردم ؟ و كيست احمقترين مردم ؟ و كيست شقىترين مردم ؟ و كيست سعيدترين مردم ؟
بلوهر گفت : عادلترين مردم كسى است كه براى مردم انصاف از نفس خود بيشتر دهد ، و ظالمترين مردم كسى است كه ظلم و جور خود را عدل داند ، و عدل اهل عدل را جور و ظلم شمارد ، و زيركترين مردم كسى است كه تهيّه و استعداد آخرت خود را درست كند ، و بىخردترين مردم كسى است كه همگى همّت خود را صرف دنيا نمايد و گناهان كار او باشد ، و سعادتمندترين مردم كسى است كه عاقبت اعمال او به خير باشد ، و شقىترين مردم كسى است كه ختم اعمال او به چيزى باشد كه موجب غضب و خشم پروردگار او شود .
پس حكيم گفت : كسى كه با مردم به نحوى معامله نمايد ، و جزا دهد ايشان را كه اگر با او آن نحو معامله نمايند و جزا دهند او را باعث هلاك و ضرر او گردد ، او خداوند خود را به خشم آورده ، و مخالف رضاى او عمل كرده ، و كسى كه با مردم چنان معامله نمايد كه اگر به او آن معامله نمايند باعث صلاح او باشد ، او مطيع
عين الحيات ( فارسى ) — صفحة 562
مساهمون: العلامة المجلسي
ص٥٦٢