يهودى خاركشى برخورد و گفت : اى فرزند رسول جدّ شما گفته است : دنيا زندان مؤمن و بهشت كافر است ، پس چرا تو به آن عزّت سوارى و من به اين محنت گرفتارم ؟ حضرت فرمود : اگر جاى مرا در آخرت مشاهده كنى مىدانى اين حال براى من زندان است ، و اگر جاى خود را ببينى مىدانى كه اين حال كه دارى بهشت توست .
و امّا آنچه جناب نبوى صلّى اللّه عليه و آله فرمودهاند : كه وعيد نمودهاند مؤمن را كه وارد جهنّم خواهد شد ، اشاره است به قول حقتعالى كه مىفرمايد
وَ إِنْ مِنْكُمْ إِلَّا وارِدُها كانَ عَلى رَبِّكَ حَتْماً مَقْضِيًّا * ثُمَّ نُنَجِّي الَّذِينَ اتَّقَوْا وَ نَذَرُ الظَّالِمِينَ فِيها جِثِيًّا
« 1 » ترجمهاش به قول اكثر مفسّران آن است كه : نيست از شما آدميان مگر وارد جهنّم مىشويد ، و اين ورود مردمان بر جهنّم بر پروردگار تو جزم و لازم است ، و حكم الهى جارى شده است بر آن ، يعنى وعدهاى است كه البتّه واقع خواهد شد ، پس نجات مىدهيم پرهيزكاران را ، و مىگذاريم ستمكاران را در آتش ، در حالتى كه به زانو درآمدگان باشند از شدّت و هول جهنّم .
و بدان كه خلاف است كه ورود در اينجا به معنى دخول است يا آنكه نزد جهنّم حاضر شوند ، يا بر روى آن گذرند ، بعضى را اعتقاد اين است كه ورود به معنى دخول است ، و همه از مؤمن و كافر داخل جهنّم خواهند شد ، و ليكن بر مؤمنان سرد و سلامت خواهد گرديد ، و ضرر نخواهد رسانيد .
چنانچه مفسّران از جابر بن عبد اللّه روايت كردهاند حضرت رسول صلّى اللّه عليه و آله فرمود كه : ورود به معنى دخول است ، و هيچ نيكوكار و بدكردار نماند مگر آنكه در دوزخ درآيد ، و ليكن دوزخ بر مؤمنان سرد و سلامت باشد ، چنانچه بر ابراهيم عليه السّلام بود ، و
هامش
( 1 ) سورهء مريم : 71 - 72 .