و حضرت صادق عليه السّلام فرمود به اصحاب خود كه : با يكديگر برادر باشيد ، و از براى خدا دوستى و مهربانى كنيد ، و بر يكديگر رحم كنيد ، و يكديگر را ملاقات نمائيد ، و در امر دين مذاكره كنيد ، و احياء مذهب حق بكنيد « 1 » .
و در حديث ديگر فرمود : سعى كردن در حاجت برادر مؤمن نزد من بهتر است از اينكه هزار بنده آزاد كنم ، و هزار كس را بر اسبان زين و لجام كرده سوار كنم ، و به جهاد فى سبيل اللّه فرستم « 2 » .
و بدان كه در هريك از اين امور احاديث متواتره وارد شده است ، انشاء اللّه بعضى از آنها در اين رساله در موضعشان مذكور مىشود ، و ظاهر است كه عزلت موجب محرومى از اين فضايل است ، و بعضى از اخبار كه در باب عزلت وارد شده است مراد از آنها عزلت از بدان خلق است كه معاشرت ايشان موجب هدايت نشود ، و ضرر دينى به اين كس رسانند ، و اگر نه معاشرت با نيكان و هدايت گمراهان شيوه پيغمبران است ، و از افضل عبادات است ، بلكه آن عزلتى كه ممدوح است در ميان مردم نيز ميسّر است ، و آن معاشرتى كه مذموم است در خلوت نيز مىباشد ، زيرا كه مفسدهء معاشرت خلق ميل به دنيا و تخلّق به اخلاق ايشان ، و تضييع عمر به معاشرت اهل باطل و مصاحبت ايشان است .
و بسيار است كسى كه معتزل از خلق است ، و شيطان در آن عزلت جميع حواسّ او را متوجّه تحصيل جاه و اعتبار دنيا كرده است ، و هرچند از ايشان دور است امّا به حسب قلب با ايشان معاشرت دارد ، و اخلاق ايشان را در نفس خود تقويت مىكند ، و چه بسيار كسى كه در ميان مجالس اهل دنيا باشد ، و از اطوار ايشان مكدر
هامش
( 1 ) اصول كافى 2 / 175 ح 1 .
( 2 ) اصول كافى 2 / 193 ح 3 .