است ، و روزهائى كه در جاهليّت مشهور بوده است ، و اشعار و عربيّت را خوب مىداند ، حضرت فرمود : اين علمى است كه ضرر نمىرساند كسى را كه نداند ، و نفع نمىبخشد كسى را كه داند ، بعد از آن فرمود كه : علم همين سه علم است ، يا آيهء واضحة الدلالهء محكمه را بدانند ، يا فريضه و واجبى را كه خدا به علّت مقرّر فرموده ، يا سنّتى را كه باقى است تا روز قيامت ، و آنچه غير اينهاست زيادتى است و به كار نمىآيد « 1 » .
و از حضرت صادق عليه السّلام منقول است كه : لقمان به پسرش گفت : عالم را سه علامت است : ( اول ) اينكه خداى خود را شناسد ، ( دوّم ) بداند خدا چه چيز را مىخواهد و دوست مىدارد كه به عمل آورد ، ( سوّم ) بداند كه خدا چه چيز را كراهت دارد و نمىخواهد تا ترك نمايد « 2 » .
و به سند معتبر از حضرت صادق عليه السّلام منقول است فرمود : علومى كه به كار مردم مىآيد منحصر در چهار چيز يافتم : ( اول ) اينكه خداوند خود را بشناسى ، ( دوّم ) بدانى كه چه نعمتها به تو كرامت فرموده ، ( سوّم ) بدانى كه خدا از تو چه چيز خواسته و طلبيده ، ( چهارم ) بدانى كه چه چيز تو را از دين بيرون مىبرد « 3 » .
و به سند صحيح از زراره و محمّد بن مسلم و بريد منقول است كه : شخصى به حضرت صادق عليه السّلام گفت : پسر من مىخواهد سؤال كند از شما از حلال و حرام ، و از چيزهائى كه فايده براى او ندارد سؤال نكند ، فرمود كه : آيا مردم از چيزى سؤال مىكنند كه از حلال و حرام بهتر باشد « 4 » .
هامش
( 1 ) بحار الانوار 1 / 211 ح 5 .
( 2 ) بحار الانوار 1 / 210 ح 2 .
( 3 ) بحار الانوار 1 / 212 ح 6 .
( 4 ) بحار الانوار 1 / 213 ح 9 .