بلاهاى دنيائى ، و مغلوب دردها و محنتهائى « 1 » .
و به اهل مصر نوشتند كه : اى بندگان خدا كسى از مرگ نجات نمىيابد ، پس حذر كنيد از آن پيش از آنكه به شما رسد ، و تهيّهء آن را درست كنيد ، به درستى كه بر همه احاطه كرده است ، اگر مىايستيد شما را مىگيرد ، و اگر مىگريزيد درمىيابد ، و او از سايه به شما نزديكتر است ، و مرگ بر پيشانى همه بسته است ، و دنيا را از پى شما برهم مىپيچد ، و عن قريب تمام شده است ، پس هرگاه كه شهوات نفسانى با شما منازعه كند بسيار ياد كنيد مرگ را ، و مرگ از براى موعظه و پند كافى است ، و رسول خدا صلّى اللّه عليه و آله بسيار وصيّت مىفرمود اصحابش را به ياد مرگ ، و مىگفت كه :
بسيار به خاطر آوريد مرگ را كه آن شكنندهء لذّات است ، و حائل است ميان شما و خواهشهاى نفسانى « 2 » .
و از حضرت رسول صلّى اللّه عليه و آله منقول است كه فرمود : اگر حيوانات از مرگ آنقدر كه شما مىدانيد مىدانستند ، يك گوشت فربه از ايشان نمىخورديد ، و از ياد مرگ لاغر مىشدند « 3 » .
و به سند معتبر از حضرت امير المؤمنين عليه السّلام منقول است كه : فرزند آدم را چون آخر روز دنيا و اوّل روز آخرت مىرسد ، مثال اهل و فرزندان و مال و عمل او را در نظر او مىآورند ، پس رو به مال مىكند و مىگويد كه : و اللّه كه من بسيار حريص بودم در جمع تو ، و بخيل بودم در صرف كردن تو ، الحال چه مدد مىكنى مرا ؟
جواب مىگويد : كفن خود را از من بگير ، پس به جانب فرزندان التفات نمايد و گويد : و اللّه كه شما را بسيار دوست مىداشتم ، و حمايت شما مىكردم ، امروز براى
هامش
( 1 ) بحار الانوار 6 / 132 ح 29 .
( 2 ) بحار الانوار 6 / 132 ح 30 .
( 3 ) بحار الانوار 6 / 133 ح 31 .