جاموس : معرّب گاوميش « 1 » .
طوس : معرّب توس وآن شهري است « 2 » در خراسان بنا كردهء توس بن نوذر ومتأخران « 3 » عجم رعايت فرس ننموده ، اين كلمه را به هر دو معنى به طاء حطى نويسند ؛ بنا بر اشتباه تاء به باء وياء ونون وهمچنين نويسند در أكثر كلماتي كه محل اشتباه است ، چون غلطيدن وطپيدن وطپانچه ومانند آن كه به طاء حطى نويسند با آن كه به تاء قرشت است جهت رفع اشتباه .
طَبَس : به فتح طاء وباء « 4 » ، معرّب تبس وآن شهري است « 5 » در خراسان .
طَبَرس : به فتح طاء وباء ، معرّب تبرس وآن منزلي است ميان كاشان وأصفهان والحال از آن نشانى نيست .
فارِس : به كسر راء ، معرّب پارْس به سكون راء .
فيثاغورس : معرّب بيتاكورس ، به واو معدوله
جالينوس : معرّب گالينوس ، به واو معدوله « 6 » وغالينوس نيز گفتهاند .
مغناطيس : معرّب مكناتيس كه يوناني است وچون در زبان يونان الف وياء غير ملفوظ است « 7 » ، عرب گاهى هر دو را ملفوظ اعتبار كنند ومعرّبش مغناطيس گويند وگاهى هر دو را حذف كنند ومعرّبش « 8 » مغنطيس « 9 » گويند ، اما ثاني را حذف نكنند ؛ چه مغناطيس « 10 » در كلام عرب نيامده .
مأس : معرّب الماس .
قومس : به ضم ، معرّب كومش وآن ولايتي است كه « 11 » دامغان وسمنان از آن جمله است .
كُندُس : به ضم كاف ودال ، معرّب كندشه وآن بيخ گياهى است كه عطسه آرد ، كذا
هامش
( 1 ) . م : + / يا گاميش كه مخفف گاوميش است .
( 2 ) . م : + / مشهور .
( 3 ) . م : متأخرين .
( 4 ) . م : - / به فتح طاء وباء .
( 5 ) . م : + / معروف .
( 6 ) . أصل : - / جالينوس : معرّب گالينوس به واو معدوله .
( 7 ) . م : - / است .
( 8 ) . م : + / ومعربش .
( 9 ) . م : مغنطس .
( 10 ) . م : صيغهء مغناطس .
( 11 ) . أصل : به .