بهرامج : معرّب بهرامه وآن بيدمشك است .
فيشفارج وبيشبارج : « 1 » به فتح هر دو فاء وهر دو باء « 2 » معرّب پيشپاره « 3 » كذا في النهاية ، مرادف شفارج « 4 » كه در آن حذف باء وياء وضم شين وكسر راء ، كه خلاف قاعدههاى مختفى است نمودهاند ؛ بنابر آن كه وزن علابط « 5 » كه در كلام عرب شايع است به هم رسد .
انبج : معرّب انبه وآن ميوهء « 6 » معروف است « 7 » در هند .
أنموذج : به ضم ، معرّب نموده « 8 » ، يعنى نمودار ونمونهء چيزى وصاحب قاموس گفته كه أنموذج خطاست و « 9 » صحيح نَموذج است به فتح نون واين سخن محل تأمل است ؛ چه صاحب مفتاح وأكثر علماى أهل « 10 » عربيت أنموذج در كلام خود آوردهاند « 11 » وشرّاح مفتاح معرّب « نموده » گفتهاند نه « نمونه » چنان كه بعضي گمان بردهاند وقاعدهء تعريب نيز تقاضاى « 12 » آن « 13 » مىكند كه معرّب « نموده » باشد « 14 » نه « نمونه » .
اسكُرَج : به ضم الف وكاف وفتح را ، معرّب اسكر .
صنج : معرّب چنگ ومعرّب سنج ، كه در هند نواختن آن متعارف است ومعرّب ثاني مىبايد به كسر صاد باشد ؛ چه سِنج به كسر سين آمده نه به فتح .
بَنج : به فتح « 15 » معرّب بنگ به فتح . « 16 »
مَنج : به فتح « 17 » معرّب منگ به ضم كه آن « 18 » ماش سبز است ومُجّ به ضم وتشديد
هامش
( 1 ) . م : پشارج .
( 2 ) . م : - / باء .
( 3 ) . م : پشپاره .
( 4 ) . م : + / مرقوم ليكن در اين دو تغيير كمتر واقع شده بخلاف شفارج .
( 5 ) . علابط به ضم العين وفتح الللام : الضخم القطيع من الغنم أقلّها الخمسون . قاموس .
( 6 ) . م : + / اى .
( 7 ) . م : - / است .
( 8 ) . أصل : نمونه .
( 9 ) . م : - / و .
( 10 ) . م : - / أهل .
( 11 ) . م : + / وحمل كلام ايشان بر خطا خطاست .
( 12 ) . م : - / ى .
( 13 ) . م : - / آن .
( 14 ) . أصل : باشند .
( 15 ) . أصل : - به فتح .
( 16 ) . م : + / وآن تختم اجواين خراساني است .
( 17 ) . م : + / معرّب منگ به فتح وآن دانهاى است مسكر يا گياه آن ، گويند اجواين خراساني ، وبه ضم .
( 18 ) . م : - / آن .