در معنى « السلام عليك » چند قول است :
يكى اين كه مراد اين است كه : از مكروهات سالم باشى به اين معنى كه از آفات وعادات وخسايس ورذايل جسماني ونفساني محفوظ مانى .
وديگرى اين كه : اسم سلام بر تو باد ؛ همانا مراد اين باشد كه اين اسم سامى به اعتبار اين كه از خواص آن رحمت وسلامت است مشتمل بر تو باشد ، كما قاله بعض أيضاً .
وديگرى اين كه : مسمّا به اين اسم كه ذات أقدس الهى است بر تو باشد ، به اين معنى كه حافظ وناصر تو باشد ؛ چنان كه مىگويند : « اللَّه معك » .
وبعد از اين گفته كه :
اگر كسى سلام بر خود به انفراد يا به ضميمهء غير كند - چنانچه عيسى عليه السلام گفت 22 / :
« وَالسَّلامُ عَلَيَّ يَوْمَ وُلِدْتُ »
« 1 » الخ ودر نماز مىگويند : السلام علينا وعلى عباد اللَّه الصالحين - يا سلام بر أموات كند ، چنانچه در زيارة قبور مأثور است كه : السلام عليكم يا أهل القبور ، « 2 » پس در موقَّت دو وقت ، مراد به سلام اعلام سلامتى نخواهد بود ، بلكه مراد به آن دعاست به سلامتى از آفات دنيا وعقاب عقبا واين كلام را شارع قرار داده كه در مقام تحيّت وتعظيم ومژده به سلامت گفته شود واختيار اين لفظ براي تحيت به اعتبار اشتمال آن است بر معاني مناسبهء مقام ، يا به اعتبار اين است كه مطابق است با اسم جناب الهى واز آن جهت ، تيمّن وتبرّك به آن [ تلفّظ ] مىتوان كرد . وقبل از اسلام تحيّت به اين كلام وغير آن مىشد ، بلكه اين كلام كمتر وغير آن بيشتر بود وبعد از انتشار اسلام اقتصار بر اين ونهى از ساير تحيّتهاى زمان جاهليّت شد . وايراد آن به عنوان تعريف به حسب لفظ ، زينتدارتر واز جهت معنى أبلغ است - انتهى ما في مجمع البحرين - . « 3 »
ومشهور در اعراب « السلام عليك » اين است كه در أصل ، جملهء فعليه بوده ، به
هامش
( 1 ) . سورهء مريم ، آيهء 33 .
( 2 ) . الأمالي ، صدوق ، ص 482 ، ح 5 ؛ ثواب الأعمال ، ص 227 ؛ روضة الواعظين ، ج 2 ، ص 468 .
( 3 ) . مجمع البحرين ، ج 6 ، ص 84 ( سلم ) .