مجمع البحرين مروى است كه : رجب نهرى است در بهشت كه شيرينتر است از عسل وسفيدتر است از شير . هر كه يك روز از رجب را روزه دارد البتة از آن نهر بياشامد « 1 » انتهى .
وفاضل لاهيجى در تفسير خود گفته كه :
چون قبيلهء مضر اين ماه را معظّم مىداشتند ، به خلاف غير ايشان از قبايل عرب ، لهذا آن را به مضر نسبت داده مىگفتند : رجب مضر . « 2 » انتهى .
ودر زاد المعاد به سند معتبر مروى است از حضرت پيغمبر صلى الله عليه وآله كه : رجب را اصبّ مىگويند - به صاد سعفص وشدّ باء أبجد - زيرا كه رحمت خدا در اين ماه بر أمت من بسيار ريخته مىشود ، پس بسيار بگوييد : أستغفر اللَّه وأسأله التوبة . « 3 »
وابن طاووس رحمه الله در كتاب اقبال گفته : [ و ] باسناده از حضرت پيغمبر صلى الله عليه وآله نقل كرده كه : اين ماه را اصمّ - به صاد سعفص وشدّ ميم - مىگويند ؛ به اعتبار اين كه هيچ ما هي به حسب وفضيلت نزد جناب الهى نزديك به اين [ ماه ] نيست . . . « 4 » الحديث .
نكتهء تخصيص اين ماه به شكر بر توفيق حضور مشهد مزور در آن ، با اين كه توفيق ادراك اين نعمت در هر ماه كه باشد « 5 » موجب شكر است بر آن ، شايد اضافه بر تعبُّد كه در هر عبادتي لابدّ است ، اين باشد كه در اين ماه فضايل چند مطوىّ است كه در ماههاى ديگر نيست كه بر فرضى كه هر يك على حده سبب اين تخصيص نباشد مجموع البتة سبب مىشود :
اوّل : اين كه بهتر ماههاى سال است ؛ چه در زاد المعاد از حضرت پيغمبر صلى الله عليه وآله مروى است كه : ماه رجب ماه بزرگ خدا است وما هي در حرمت وفضيلت به آن نمىرسد وقتال با
هامش
( 1 ) . الفقيه ، ج 2 ، ص 92 ، ح 1821 ؛ تهذيب ، ج 4 ، ص 306 ، ح 2 ؛ ثواب الأعمال ، ص 53 ؛ الإقبال ، ص 635 ؛ مجمع البحرين ، ج 2 ، ص 67 ( رجب ) .
( 2 ) . كلام فاضل لاهيجى را نيافتيم ، لكن رجوع شود به : الصحاح ، ج 1 ، ص 133 ؛ النهاية في غريب الحديث ، ج 2 ، ص 197 ؛ تاج العروس ، ج 2 ، ص 67 ( رجب ) .
( 3 ) . ر . ك : مصباح المتهجّد ، ص 797 ؛ النوادر ، اشعرى ، ص 18 ؛ وسائل الشيعة ، ج 10 ، ص 512 ، ح 10 .
( 4 ) . الإقبال ، ص 643 ؛ الأمالي ، صدوق ، ص 534 ؛ ثواب الأعمال ، ص 54 .
( 5 ) . نسخه : + / « بلكه در آن » .