ايمان چون به لام متعدّى بوَد ، « 1 » متضمّن معنى اذعان بوَد وچون به باء متعدّى بوَد ، متضمّن معنى اقرار واعتراف بوَد ؛ امّا « مُسلم » يعنى مسلمان ، ومسلمان آن است كه دين حضرت محمّد - عليه الصلاة والسّلام - را « 2 » قبول كرده واطاعتِ امر حق مىكند و « مسلمين » ، جمع مُسلم است ، يعنى مطيعين وماضي وى كه « اسلم » است ، در لغت به معنى أطاع وانقاد وخَضَع آمده است ودر حديث نبوي عليه السلام وارد است كه مسلم ، آن است كه برادران ديني أو از شرّ زبان ودست أو به سلامت باشند وگويند اسلام ، مأخوذ است از سلامت ، « 3 » ومُسلم بدان « 4 » گويند كه به واسطهء انقياد ، سلامت مىيابند از قصد خون ومال ، چنانچه در أحاديث بدين معنى ، أشارت « 5 » واقع است وحضرت رسالت - عليه التّحية والسّلام - از اسلام ، به عباداتِ خمسهء مفروضه تعبير فرمود كه « 6 » « الإسلام أن تشهد أن لا إله إلّااللَّه ، وأنّ محمّداً رسول اللَّه ، وتقيم الصلاة ، وتؤتي الزكاة ، وتصوم رمضان ، وتحجّ البيت إن استطعت إليه سبيلا » ؛ « 7 » يعنى اسلام آن است كه گواهى دهى كه نيست هيچ خدايى سزاوار پرستش ، مگر اللَّه تعالى ومحمّد ، فرستادهء خداى است ونماز به پاى دارى وزكات مال بدهى وروزهء رمضان بدارى وحج بگزارى ، اگر توانايى دارى . « 8 » پس در عرف أهل شرع اسلام ، اين عبادات خمسه بوَد كه هر يكى از اين ، ركنى است از أركان دين وآن كس را كه بدين عبادات ، قيام نمايد ، مُسلم گويند وبدان كه حقيقت ايمان ، به موجب نصّ حديث نبوي - عليه تحيّة الرّحمن - كه : « الإيمان أن تؤمن باللَّه وملائكته ، وكتبه ورسله ، واليوم الآخر ، وبالقَدر خيره وشرّه من اللَّه تعالى » ، « 9 » مبنى بر شش أصل است : أصل اوّل ، معرفت خداى عز وجل ؛ چه ، « 10 » مقصود از ايجاد جميع كائنات
و
هامش
( 1 ) . ف : است .
( 2 ) . ف : - را .
( 3 ) . ف : مأخوذ از سلامت است .
( 4 ) . ف : + / جهت .
( 5 ) . ف : اشاره .
( 6 ) . ف : فرموده .
( 7 ) . صحيح مسلم ، ج 1 ، ص 29 ؛ سنن النسائي ، ج 8 ، ص 97 ؛ سنن أبي داود ، ج 2 ، ص 411 .
( 8 ) . ف : - ( وحج . . . دارى ) .
( 9 ) . صحيح مسلم ، ج 1 ، ص 29 ؛ مسند أحمد ، ج 1 ، ص 28 ؛ سنن الترمذي ، ج 4 ، ص 120 .
( 10 ) . ف : - چه .