سقوط كوكب در روز ، چه رسد به نزديك شدن آنها به سقوط ، وبعد از اين به مناسبت ، چند بيت از قصيدهء همزيهء بوصيرى نقل كرده با شرح آنها . بعد از آن گفته : ولادت آن حضرت ، در « عام الفيل » بود وبعضي گفتند در آن روز بود ، واز ابن عبّاس مروى است كه متولّد شد آن جنابْ روزِ فيل ، واز قيس بن مخرمة مروى است كه متولّد شدم من ورسول اللَّه صلى الله عليه وآله در چاشت روز فيل . پس من وآن جناب ، با هم زاييده شديم .
« 1 » وحافظ ابن حجر گفت : آنچه ضبط شده در اين خبر ، لفظ عام است ، بدلِ يوم وگاهى يوم را در مطلق وقت ، استعمال مىكنند . پس بر سال هم صادق است ، چنانچه مىگويند : يوم فتح ، يوم بدر : پس مراد از كلمهء « لدان » ، تقارب در سن است واگر مراد از يوم ، روز باشد ، حقيقتاً مرادْ تقارن است در سن ، ودر تاريخ ابن حبان « 2 » مذكور است كه ولادت ، عام الفيل بود ، در روزى كه خداوند فرستاد طير أبابيل را بر أصحاب فيل ؛ ودر نزد ابن سعد ، تولّد در يوم الفيل بود ؛ يعنى عام الفيل بنابر بيان ابن حجر ، پس مراد ابن حبان از يوم ، همان عام است به ملاحظهء صدق يوم به آن معنى بر عام .
وبعضي گفتند : تولّد ، بعد از پنجاه روز از قصهء فيل بود ، چنانچه سهيلى وجمعى گفتند ؛ وبعضي گفتند : اين قول مشهور است ، وبعضي بعد از پنجاه وپنج روز گفتند ، وبعضي چهل روز ، وبعضي ماه ، وبعضي ده سال ، وبعضي بيست وسه سال ، وبعضي سى سال ، وبعضي هفتاد سال ، وحافظ دمياطى بر پنجاه وپنج روزْ اقتصار كرد ؛ وحافظ ابن كثير گفت : بودن در عام الفيل ، همان قول مشهور است در نزد جمهور وشيخ بخارى إبراهيم بن منذر گفت : احدى از
هامش
( 1 ) . عبارت عربى حديث ، اين است : « ولدت أنا ورسول [ اللَّه ] صلى الله عليه وآله يوم الفيل ضحى فنحن لدان » . منه ( تاريخ مدينة دمشق ، تحقيق : على شيرى ، دارالفكر ، 1415 ق ، ج 3 ، ص 73 ) .
( 2 ) . كتاب الثقات ، ابن حبان ، دارالفكر ، بي تا ، ج 1 ، ص 14 .