وبعضي گفتند : متولّد شد در ماه صفر ، وبعضي گفتند : در ربيع الآخر ، وبعضي گفتند : در محرّم ، وبعضي گفتند : در عاشورا ، چنانچه حضرت عيسى عليه السلام در آن روز ، متولّد شد ؛ وبعضي گفتند : پنج روز باقي مانده از محرّم ، وذهبي ذكر كرده كه قول به اين كه ولادت در عاشورا بود ، دروغ است واين سخن أو اگر به جهت آن است كه اين قول ، جمع نمىشود با قول به اين كه حمل در ايّام تشريق بود واين كه مدّت حمل ، نُه ماه تمام بود ، دروغ ، اختصاصى به اين قول ندارد ؛ بلكه به غير از قول به اين كه تولّد در ماه رمضان بود ، در ساير أقوال اين سخن وارد است ومن ديدم بعضي را كه حكايت كرد كه حمل آن جناب ، در ماه رجب بود . پس قول مشهور ، صحيح مىشود كه ولادت ، در ماه ربيع الأول بود واز ابن عبّاس ، مروى است كه متولّد شد در روز دوشنبه ، در ماه ربيع الأول ونازل شد سورهء بقره بر آن جناب ، در روز دوشنبه ربيع الأول ؛ وبعضي گفتند : اين سخنِ بسيار غريبى است ، وبعضي گفتند : در روزْ متولّد نشد ؛ بلكه ولادت ، در شب بود وعثمان به أبى العاص ، از مادرش روايت كرده كه أو حاضر بود هنگام متولّد شدن آن حضرت در شب ، وگفت : « چيزى نبود در آن خانه كه من نگاه كنم جز نوري ومن نظر مىكردم به ستارهها كه نزديك مىشدند تا اين كه مىگفتم بر روى من مىافتند » .
ابن دحيه مىگويد : اين حديث ، مقطوع است وبعضي گفتند كه به هيچ وجه صحيح نيست كه ولادت ، در شب باشد ؛ چه ، از كلام ثابت آن حضرت است به نقل عدول كه سؤال كردند از روز دوشنبه . پس فرمودند : « در أو متولّد شدم » ؛ وبدر زركشى « 1 » گفت كه خبر مادر عثمان ، بر فرض صحّت ، دلالت ندارد كه تولّد در شب بود ؛ چه ، زمان نبوّت ، شايسته بروز خارق عادت است وممكن است
هامش
( 1 ) . شيخ بدر الدين محمد بن بهادر بن عبد اللَّه موصلى شافعي كه در سنهء 794 وفات كرد . منه