اتّفاقى باشد ، نه اسناد ونه حكم شرعي . توضيح آن كه أهل سنّت ، در ولادت حضرت ختمى مآب صلى الله عليه وآله خلاف كردند در وقت ولادت كه در روز بود يا شب ؟
ودر چه وقت روز بود ، صبح يا ظهر ؟ ودر ماه ولادت كه در روز آن ماه ودر سال ولادت ودر محلّ ولادت واز خلافي بودن ماه وسال ولادت كه غالباً طُرُق معرفت به آنها بيشتر است ، حال روزش معلوم مىشود وما در نقل أقوال وجرح آنها قناعت مىكنيم به آنچه شيخ علي بن أحمد بن علي ، ملقّب به نور الدين حلبى قاهرى شافعي كه در سنهء هزار وچهل وچهار وفات كرده ، در كتاب إنسان العيون في سيرة الأمين والمأمون ، معروف به سيرهء حلبيه ذكر كرده واين سيره كه أحسن سيرهاى است كه به نظر رسيده ملخص دو سيرهء نبويه است : يكى عيون الأثر أبو الفتح اندلسى ، معروف به « ابن سيد الناس » كه گفتهاند أو بهترين كتابي است كه در اين باب تأليف شده ، وديگرى سيرهء نبويهء شمس شامي است : چون اوّلى در اسناد ، طولى داده [ و ] دويمى تكرار داشت .
« 1 » وسيد احمد شافعي معاصر كه در اين سنوات ، مفتى شافعيه است در مكّهء معظّمه ، در اوّل سيرهء نبويهء خود ، بعد از ذكر اين سه كتاب وسيرهء ابن هشام مىگويد : اينها صحيحتر كتبي است كه در اين فن نوشته شده واين ، حاصل ترجمهء عبارت اوست در باب مولد آن جناب صلى الله عليه وآله : به تحقيق كه خلاف شده در وقت ولادت آن جناب كه آيا شب بوده يا روز ؟ بر فرض ثاني ، در چه وقتِ آن روز بوده ودر ماه وسال ومحلّ ولادت ؟ پس بعضي گفتند كه در روز دوشنبه بود وبعضي گفتند كه در اين ، خلافي نيست ، قسم به خدا ؛ بلكه تخطئه كرده كسى را كه گفت : ولادت ، در روز جمعه بود ؛ وقتادة ، روايت كرده كه از آن حضرت ، از روز دوشنبه پرسيدند . فرمودند : « اين ، روزى است كه من در آن
هامش
( 1 ) . السيرة الحلبية ، بيروت ، دارالمعرفة : بىتا ، ج 1 ، ص 3 .