آية اللَّه روضاتى است كه در هجده صفحه كتابت شده است . اين جزوهء ده برگىِ خُرد ودُرِّ فريد را كه در درازناىِ سه سده از ديدگانِ اين وآن ، پوشيده بوده است ، نزديك سى سال پيش ، كتابفروشى دوره گرد ، به أستاذ هديه كرده وايشان نيز از طريقِ نسخه برگردان ، تصوير آن را در اختيار همگان قرار دادهاند .
ترقيمهء نسخه ، تاريخِ « أواخر العشر الأواخر من شهر ذىالحجّة الحرام آخر العام 1096 » را نشان مىدهد « 1 » ونويسندهء آن - كه به نقد حال وى خواهيم پرداخت - در آن ترقيمه ، خود را « أحمد بن محمّد بن يوسف البحراني الأوالي » مىشناساند .
گفتنى است « أُوال » كه شيخ أحمد بن محمّد بن يوسف ، پديدآورندهء ستايش نامه ، بدان منسوب است ، جزيرهاى است در خليج فارس در ناحيهء بحرين .
در معجم البلدان مىخوانيم :
أُوال : بالضمّ ، ويروى بالفتح : جزيرة يحيط بها البحر بناحية البَحْرَيْن ، فيها نحل كثير وليمون وبساطين .
ومىبينيم كه اين نام ، در سرودههاىِ سرايشگران تازيگوى ، ياد شده است . « 2 »
حافظ ابرو ، در « ذكر درياى قُلزُم وفارس » گويد :
ودر بطن اين دريا كه نسبت آن خاص به فارسي كنند ، جزيرههاست : لافث واوال وخارك وجزيرهء قيس وغيره كه در
هامش
( 1 ) . يعنى مقارن فرمانروايى شاه سليمان صفوى ( 1077 - 1105 ق ) .
( 2 ) . معجم البلدان ، ياقوت الحَمَوى ، دار بيروت ، 1408 ق / 1988 م ، ج 1 ، ص 274 .