حساب ، اولين خليفه بنى اميّه يزيد بن معاويه و آخرينشان مروان حمار است كه تعدادشان « سيزده نفر » مىباشد ، و عثمان و معاويه و ابن زبير به شمار نيايند ، زيرا آنها از صحابهاند . و اگر مروان بن حكم را نيز - به دليل اختلاف در صحابى بودن يا مغلوبيتش در برابر عبد ابن زبير و اجتماع مردم بر عبد الله - از جمع مذكور خارج كنيم ، « عدد دوازده » راست ميآيد . و پس از خروج خلافت از دست بنى اميّه نيز ، فتنههاى عظيم و خونريزيهاى بسيار واقع شد تا آن كه دولت بنى عباس مستقر گرديد و اوضاع از آنچه بر آن بود ، كاملًا متغير و دگرگون شد » . « 1 »
ابن حجر در « فتح البارى » اين استدلال را مردود دانسته است .
دوم ابن جوزى « وجه دوم » را از جزوهاى كه « ابو الحسين ابن منادى » در بارهء « مهدى » گرد آورده نقل كرده كه گويد : « ممكن است اين موضوع مربوط به بعد از مهدى باشد كه در آخر الزّمان خروج مىكند . زيرا ، من در كتاب « دانيال » ديدهام كه : « هنگامى كه مهدى وفات كند ، پنج تن از نوادگان « سبط اكبر » به حكومت ميرسند ، سپس پنج تن از نوادگان « سبط اصغر » ، پس از آن آخرينشان مردى از سبط اكبر را وصى خود مىكند ، بعد از او پسرش به حكومت ميرسد و بدين ترتيب « دوازده نفر » حاكم ميشوند كه هر يك از آنان امام و مهدى هستند » . گويد : در روايت ديگرى است « . . . پس از او دوازده
هامش
( 1 ) . فتح البارى ، ج 16 / 340 به نقل از ابن الجوزى در كتاب « كشف المشكل » .