نفر مرد : شش تن از اولاد حسن ، و پنج تن از اولاد حسين ، و يك نفر از غير ايشان به حكومت ميرسند و چون فرد اخير ميميرد فساد عالمگير مىشود » .
ابن حجر در صواعق خود بر اين حديث حاشيه زده و ميگويد : « اين روايت ، يقيناً روايتى واهى است و اعتمادى بر آن نيست ! » . « 1 »
گروه ديگرى گويند :
« ظنّ غالب آن است كه آن حضرت عليه الصلاة و السلام ، در اين حديث ، از عجايب بعد از خود خبر داده ، فتنههايى كه مردم را در يك زمان متفرق كرده و تحت فرمان « دوازده » امير ميكشاند . و اگر غير اين را اراده كرده بود ميفرمود : « دوازده اميرند كه چنين ميكنند » و چون چنين وصفى براى آنها بيان نكرده اين گونه ميفهميم كه اينان در زمان واحد خواهند بود . . . » . « 2 »
گفتهاند : در قرن پنجم هجرى تنها در « اندلس » واقعهاى رخ داد كه شش نفر همگى خود را « خليفه » ميناميدند ، اضافه بر آنها ، حاكم مصر ، خليفه عباسى بغداد و ديگر مدّعيان خلافت ، از علويان و خوارج نيز ، مدعى خلافت بودند . « 3 »
هامش
( 1 ) . فبح البارى ، ج 16 / 341 ، الصواعق المحرقه ، ص 19
( 2 ) . فتح البارى ، ج 16 / 338
( 3 ) . شرح نووى ، ج 12 / 202 ، فتح البارى ، ج 16 / 339 .