Dialectic
جدل
Dialectical
جدلى
Diallelon
اصطلاح يونانى براى دور فاسد
Dichotomy
ثنائى
Dictum de omni et nullo
اصل همه و هيچ
اين فرمول در حقيقت حاوى دو اصل است . و براى تصريح به آن دو بهتر است در فارسى به « اصل همه » و « اصل هيچ » ترجمه شود .
omni
اينست كه آنچه براىمقصود از اصل
يك كلّى صادق است ، براى يكيك افراد آن يعنى براى همگى افراد آن صادق است .
nullo
آنست كه محمولى كهو مقصود از اصل
به نحو كلّى سلب شود ، از تمام افراد آن هم سلب مىشود .
اين دو اصل را مىتوان به نحو كلّىتر بيان كرد كه : هرچه براى يك كلّى صادق باشد ، براى همگى افراد آن و براى همهء كلّىهاى اخصّ از آن هم صادق است . و هرچه از اعم سلب شود ، از همهء افراد آن و از همه كليات اخصّ از آن قابل سلب است .
اين دو اصل ، اساس و مبناى شكل اول قياس است .
Didactic
تعليمى
Difference
فصل
Dilemma
قياس ذوحدّين
Discourse
قول
Discoursive ( / - intuitive )
نطقى ، تفكرى ، تدريجى
Disjunct
منفصل
Disjunctive proposition
قضيهء منفصلهء مانعة الجمع
Disjunctive syllogism
قياس استثنائى منفصل
Disjunction ( - alternation )
انفصال
Divisibility
تقسيمپذيرى ، قابليّت انقسام ، قابل تقسيم بودن
Division
تقسيم