تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ داروها و واژه نامه هاى دشوار ( يا تحقيق درباره كتاب الأبنية عن حقائق الأدوية لموفق الدين أبو منصور الهروى 365 ه — صفحة 271

مساهمون:

ص٢٧١
يك ريشه است زيرا عناب نيز مانند انگور داراى ميوهء گوشت‌دار يك هسته - اى مىباشد كه از حيث طعم ترش و شيرينى كه دارد نيز شبيه انگور است . زفيزف بر وزن زبيده محتملا مأخوذ از يونانى و همان است كه در فرانسه به - صورت
Jujube
و در اسپانيائى به صورت
Azufaifa
درآمده است ( مايرهوف ، م 291 ) .

عنب

( Enab )
عنب انكورست و او بانجير ماننده‌ست . . و حصرم سرد و خشكست . . . و زبيب بر حسب مزاج انكورست ان كى ازو كرفته بوند . الابنيه ( بهم 225 ، زل 173 ) عنب انگور است ( اغراض ، 597 ) . به - فارسى انگور و به تركى ازوم نامند ( تحفه ، 186 ) . ( حصرم به كسر اول و سوم ) . به پارسى غوره گويند . . . جهت دفع صفرا به غايت نافع بود ( اختيارات ، دهخدا ) . حصرم به فارسى غوره نامند و آن انگور نارس سبز است ( تحفه ، دهخدا ) . زبيب بر وزن طبيب است : زبيب را به لغت پارسى مويز گويند ( ترجمهء صيدنه ، ب 62 ) . زبيب ، حرارت او قوىتر از انگور باشد اما كشمش به دو نزديك است و اندكى نفخ كند ( ذخيره ، دهخدا ) .

عنب الثعلب

( Enab - os - s lab )
( لا )
Solanum nigrum
( فر )
Morelle noire
عنب الثعلب سردست و خشك اندر درجهء دوم و بدلش كاكنجست . الابنيه ( بهم 234 ، زل 179 ) عنب الثعلب را عرب عنب نيز گويند . . . و عنب الثعلب را به پارسى سگ انگور گويند ( ترجمهء صيدنه ، ب 91 ) . انگورگ است و انواع بوستانى آنچه ثمرهء او زرد است نافع‌تر است ( اغراض ، 630 ) . به فارسى سگ انگور و به تركى قوش ازو مىنامند و در اصفهان تاجريزى گويند و انواع مىباشد هريك از برى و بستانى و هريك از آن نر و ماده مىباشد و قسم نر او كاكنج است . . . نبات او ما بين گياه و شجر . . . و برگش مايل به سياهى و عريض تر از برگ ريحان و دانهء او زرد مايل به سرخى و از نخود كوچكتر و اندك شيرينى و لزوجت و تخم او سفيد به قدر خشخاش ( تحفه ، 186 ) . هو عنب الذئب . . . و بالفارسيه روز بارج و نوع منه هو - الذى يسمى الكاكنج ( شرح اسماء ، م 297 ) . عنب الثعلب كه بمعنى انگور روباه است گياهى است سمى . واژهء روز بارج مصحف روباه تربك فارسى است
( Rubah - torbak )
به معنى انگور روباه ( مايرهوف ، م 297 ) . در فرهنگ نفيسى « روباه تربك » بمعنى عنب الثعلب