تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ داروها و واژه نامه هاى دشوار ( يا تحقيق درباره كتاب الأبنية عن حقائق الأدوية لموفق الدين أبو منصور الهروى 365 ه — صفحة 208

مساهمون:

ص٢٠٨
است از ردهء سرخس‌ها جزو تيرهء بس پايكها . . . در كنارهء چشمه‌ها و ديوارهء چاه‌ها و اماكن سايه‌دار مىرويد و قسمت مورد استفاده برگهاى آن است . . . ساقهء زيرين آن ضخيم است و در تداوى بعنوان قابض و بذر به كار مىرود ، حشيشة - الطحال ، حشيشة الدود ، اسقولوقندريون ، قرقازاياغى ( فرهنگ معين ) .

سكات

Sukk t ( ? )
سكات سرد و ترست . . . و جنسيست از اجناس فطر . و اندر آب سال بر سر كوهها يابند . الابنيه ( بهم 197 ، زل 155 ) سكات از گياهان ناشناخته است كه نامش در هيچيك از مآخذى كه در دست است نيامده . آخوندوف همين‌قدر مىنويسد كه استاد يولى
Joli
در كتاب خود ص 296 از آن بحث كرده است اما آن را نوعى از قارچ نمىداند ( آخوندوف ، ص 330 م 19 ) . حق بود كه مرحوم آخوندوف قول يولى را نقل مىكرد تا معلوم مىشد كه نظر او در باب سكات بر پايهء كدام مأخذ و منبع بوده است . آخو - ندوف و ظاهرا به پيروى از وى مرحوم بهمنيار سكّات را به صورت مذكور در فوق ( به ضمّ سين و تشديد كاف ) نوشته‌اند .

سكبينج

( Sakbinaj )
( لا )
Ferula - Persica sagapenum
( فر )
Sagapenum
سكبينج كرمست اندر درجهء سيم خشك اندر دوم . الابنيه ( بهم 189 ، زل 151 ) . نباتى است كه به لغت رومى او را افطر - يون گويند . . . نباتى است شبيه خار . . . و نيكوتر انواع او آن است كه لون او صافى بود و ظاهر او به لون سرخ بود و باطن او سپيد بود و . . . به اين صفت از نواحى مشرق به اطراف برند ( ترجمهء صيدنه ، ب 70 ) . صمغ درختى است . . . لطيف‌كننده است و زداينده ( اغراض ، 629 ) . معرب از فارسى است به يونانى ساغاغيون نامند و آن صمغ نباتى است در شكل شبيه به خيار و بهترين صمغ بيرون سرخ اندرون سفيد است ( تحفه ، 151 ) . سكبينج هو معلوم اسمه بعجميه الاندلس ساكه بينه ( شرح اسماء ، م 280 ) . سكبينج معرب كلمهء فارسى سكبينه است و واژهء يونانى سگپنون
Sagapenon
مأخوذ از آن است . ريشه گياهى است از تيرهء چتريان
Ombellif - eres
كه از كوه‌هاى ايران به بنادر هند و مشرق آسيا مىبرند ( مايرهوف ، م 280 ) . سكبينه . . . صمغى كه از گياه سكبينه استخراج مىشود . . . علف سكبينه گياهى است پايا از تيرهء چتريان و داراى ساقه‌هاى ضخيم است . . . برگهايش سبز و پوشيده از كركهاى ريز است . گلهايش
فرهنگ داروها و واژه نامه هاى دشوار ( يا تحقيق درباره كتاب الأبنية عن حقائق الأدوية لموفق الدين أبو منصور الهروى 365 ه — صفحة 208 | منوچهر اميرى