تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ داروها و واژه نامه هاى دشوار ( يا تحقيق درباره كتاب الأبنية عن حقائق الأدوية لموفق الدين أبو منصور الهروى 365 ه — صفحة 144

مساهمون:

ص١٤٤
تحلق الشعر بالضماد و فى كتاب الاحجار - المنسوب الى ارسطو طاليس ان رأس ارنب المأ حجرى و اذا لاقى لحما لاشعر عليه التصق به و قلعه ( الصيدنه ، ب 15 ) . ادنب بحرى : ابن سينا ، هو حيوان صغير بحرى صدفى الى الحمره . . . و هذا - الحيوان من السموم اذا شرب منه شئ قتل بتقريح الريه ( ابن بيطار ، 22 ) . لكلرك مترجم مفردات ابن بيطار ادنب بحرى را
Le licure de mer
ترجمه كرده است ( لكلرك ، ج 1 ص 53 ) . حيوانى است صدفى شكل مايل به سرخى و ما بين اجزاء او چيزى سبز مانند برگ اشنان و سر او در صلابت مثل سنگ و آن سم قاتل است و در نهايت حرارت و احراق و ضماد كوبيدهء او به تنهائى و با تخم انجره سترندهء موى ( تحفه 19 ) . نوعى از حيوانات دريائى صدفى سفالپد
ceph - alopode
از خانوادهء سپىئيد
sepii - des
كه شامل سى نوع فرعى است و در همهء درياها يافت شود ، سپيا
sepia
، لسان البحر ، ماهى مركب ( دهخدا ) . شگفت آنكه در هيچ‌يك از مآخذ حتى در لغت‌نامهء دهخدا اصطلاح فارسى خرگوش آبى نيامده و به جاى آن اصطلاح تازى ارنب بحرى ذكر شده است .

خرماى خشك

( ر ك : خازك )

خرماى هندى ( تمر الهندى )

خرنوب

( Xarnub )
( لا )
Ceratonia siliqua
( فر )
Caroube
خرنوب شامى كرمست اندر درجهء اول بقول جالينوس . . و خرنوب نبطى سرد و خشك است . الابنيه ( بهم 126 ، زل 105 ) . خرنوب و خروب درختى است كه او در كوه‌هاى شام بود . . . و اهل عراق او را قثا شامى گويند و لون او سياه بود و . . . خرنوب گويند و خروب هم گويند و به لغت سريانى خرنوبا گويند . . . و جرم خرنوب شامى مسطح باشد و چون بشكنند ميانهء او سرخ باشد و در وى دانه‌ها باشد كه به دانهء خرنوب نبطى ماند و خرنوب شوك هم گفته‌اند و عرب گويند دو نوع است يكى از آن دو درخت ينبوت است و شاخهاى نبات او يك گز ببالد و ميوهء او به رنگ سرخ باشد و به وزن سبك باشد . . . و طعم او بىمزه باشد و او را در اوقات ضرورت بخورند . . . و نوع دوم خرنوب شامى است و طعم او شيرين بود و خوردن او معتاد است و دانهء او از دانهء ينبوت مقدارى بزرگ‌تر ( ترجمهء صيدنه ، ب 49 ) . خرنوب شامى و نبطى است قابض و خشك است . نبطى كه تر باشد بر ثولول مالند چند بار بريزاند و اندر ضمادهاى قابض به كار آيد و اسهال بازدارد ( اغراض ، 636 ) . خرنوب
فرهنگ داروها و واژه نامه هاى دشوار ( يا تحقيق درباره كتاب الأبنية عن حقائق الأدوية لموفق الدين أبو منصور الهروى 365 ه — صفحة 144 | منوچهر اميرى