تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ داروها و واژه نامه هاى دشوار ( يا تحقيق درباره كتاب الأبنية عن حقائق الأدوية لموفق الدين أبو منصور الهروى 365 ه — صفحة 115

مساهمون:

ص١١٥
شيطان الماسى .

[ چ ]

چشم

( ر ك : چشميزج )

چشميز

( ر ك : جشميزج )

چشميژه

( ر ك : جشميزج )

چغندر

( ر ك : سلق )

چگندر

( ر ك : سلق )

چنار

( ر ك : دلب )

چوب‌خو

( ر ك : شنكار )

چيپال

( ر ك : دند )

[ ح ]

حاجم

( ر ك : شاهفرم )

حاشا

( H s ? )
( لا )
Thymus capitatus
( فر )
Thym
حاشا كرم و خشكست . . . ضعف جشم را سوذ كنذ . الابنيه ( بهم 108 ، زل 90 ) حاشا را تومس گويند و روفس گويد حاشا نوعى است از انواع پودنه و گفته‌اند حاشا برگ شبت رومى است . . . و او را برگ بسيار باشد و بر سر نبات او شكوفه‌ها بسيار بود ( ترجمهء صيدنه ، ب 35 ) . در هدايه و اغراض ذكر آن آمده است ( هدايه : ر ك فهرست داروها ، اغراض 621 ) . تومس ، سعتر الحمار ، پودنهء كوهى ( اختيارات ، دهخدا ) . كوچك‌تر از خردل است و به فارسى آويشم دراز گويند ( تحفه ، 78 ) . نوعى از پودنه كوهى است شبيه به صعتر و به قدر يك شبر و شاخهاى او باريك مايل به سرخى و پربرگ و ريزه و باريك و گلش ريزه و مدور و سفيد مايل به بنفشى و سرخى و در سنگلاخ‌ها مىرويد و تخمش صعتر الحمير ( داود انطاكى ، ابن بيطار ، دهخدا ) . جاشى [ كذا ] صعتر ( شرح اسماء ، م 157 ) . لفظ حاشا آرامى و معادل تيموس
thymos
يونانى است ديگر اسامى عربى آن صعتر برى و صعتر - الحمير است ( مايرهوف ، م 157 ) . امروز از گياهان معروف ايران و كردستان است ( لوى ، م 70 ) . حاشا را در فرهنگ معين آويشن شيرازى و در ذيل آويشن چنين نوشته‌اند : آويشن - آويش - آوشن - آويشم . نوعى گياه از تيرهء نعناعيان با گلهاى سفيد يا گلى و برگهاى كوچك بيضوى ( نوك‌تيز ) آويشن شيرازى همان آويشن است .

حبارى

( Hob r )
كوشت حبارى كى جرد خوانندش كرمست . الابنيه ( بهم 293 ، زل 227 ) به ضم اول و در آخر الف مقصور معرب هوبره و آهوبره . . . طايرى است بزرگ دانه‌خوار و مأكول اللحم ( دهخدا ) . چرز ( ذخيره ، دهخدا ) . به فارسى آن را تغدرى گويند . . . و گوشت تغذرى به اتفاق صيادان لذيذترين لحوم طيور است ( حبيب السير دهخدا ) و اما جرد بر وزن درد اين لغت