تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ داروها و واژه نامه هاى دشوار ( يا تحقيق درباره كتاب الأبنية عن حقائق الأدوية لموفق الدين أبو منصور الهروى 365 ه — صفحة 93

مساهمون:

ص٩٣
روزانه به مصرف چاشنى غذا مىرسد بعنوان داروى ضد عفونى معدى ( براى از بين بردن باكتريها ) و ضد كرم و همچنين در اختلالات ريوى مورد استعمال دارد . ( درويش ، 189 - 190 ) . و اما اسقورديون ، اين كلمه در « نس » ( چاپ بنياد فرهنگ ، ص 114 ) اشتباها استورحديون اما در « نم » استور - ديون نوشته شده است ( ب 23 ) بهمنيار دربارهء اشتباه مورد بحث توضيح جالب توجهى نوشته است كه در اينجا عينا نقل مىشود : در نسخهء عكس كاتب در ابتدا اسقورديون نوشته بعد رائى ميان واو و دال گنجانيده و بر دال اول آن قسم كه بايد خط محو نكشيده و اين دال به دال دوم چسبيده است بقسمى كه كلمه اسقورحديون خوانده مىشود و در نسخهء چاپى بدين صورت نوشته شده است ( بهمنيار ، ص 85 ) . آقاى محبوبى اردكانى نيز اين جمله را به توضيح مرحوم بهمنيار افزوده است : ولى در آخر مطلب صفحهء 87 صريحا اسقورديون آمده است . مخفى نماناد كه در الابنيه چاپ مرحوم بهمنيار نيز اسقورديون اشتباها اسقوريون ( به حذف دال ) آمده كه قطعا اشتباه چاپى است ولى اين اشتباه در غلطنامه نيامده است . اكنون برويم بر سر بحث در باب اسقورديون . اسقورديون
osqordiun
نام علمى ( لاتينى ) آن
Teucrium - scordium
و نام فرانسويش
Scordion
است . اسقورديون چنان كه پيش از اين در ضمن بحث از ثوم گذشت سير دشتى را گويند كه همان موسير است و در اين جا به نقل شواهد ديگر مىپردازم . صاحب اختيارات بديعى مىنويسد : سقورديون خوانند و ثوم الحيه نيز گويند و آن ثوم‌برى است به پارسى موسير خوانند ( اختيارات ، دهخدا ) . اسقورديون سير صحرائى است تلخ و قابض و لداغ و برگش ريزه و اغبر و كم‌عرض‌تر از سير بستانى و گلش مايل بسرخى و ساقش دراز . قسمتى را گلش و ساقش سفيد ( تحفه ، دهخدا ) . صاحب شرح اسما در ذيل سقرذيون مىنويسد : سقرذيون و يقال ايضا اسقوذوريون . . . و هو الثوم البرى و يسمى ايضا ثوم الحيه ( شرح اسماء ، م 282 ) . و اين دو اسم از ريشهء يونانى اسكورديون
Skordion
است معهذا امروز در بازارهاى قاهره به نام ثوم‌برى يا ثوم ثعبانى فروخته مىشود ( مايرهوف ، 282 ) .

ثيل

( Sil )
( لا )
Agropyrum repens
( فر )
Chiendent
ثيل لطيفست و قابض نزلها را ببرذ و جراحت تازه بهم ارذ . الابنيه ( بهم 88 ، زل 74 )
فرهنگ داروها و واژه نامه هاى دشوار ( يا تحقيق درباره كتاب الأبنية عن حقائق الأدوية لموفق الدين أبو منصور الهروى 365 ه — صفحة 93 | منوچهر اميرى