تخطي إلى المحتوى الرئيسي

واژه شناسى اصطلاحات اصول فقه ( فارسى ) — صفحة 94

مساهمون:

ص٩٤
حكم اللّه واقعى در حق تو همين مؤداى اماره است ، اصول عمليه را خارج مىكند و با قيد دوم كه لا يبلع درجة القطع است قطع و جزم صددرصد را خارج مىكند

حدسى

آنچه كه به واسطه حدس و تخمين به‌طور اجمالى معلوم شده باشد و يا محدوده‌اى را كه براى فهم مطلبى با حدس معين كنيم حدسى مىناميم .

حسن و قبح

داراى سه معناى مختلف مىباشند : الف : گاهى حسن و قبح به‌معناى كمال و نقص مىآيد ، مثلا مىگوئيم : فلان امر حسن است ، يعنى يك كمالى است براى نفس و يك ارزشى است و يا فلان شىء قبيح است ، يعنى يك نقص است براى روح انسان و يك ضد ارزش به حساب مىآيد . ب : حسن و قبح به‌معناى لذت و الم يا ملايمت و منافرت با نفس . گاهى حسن و قبح گفته مىشود ، و از آنها اراده مىشود اين معنى ، يعنى مىگوئيم فلان امر حسن است يعنى لذت‌بخش است براى نفس انسانى و ملائم با طبع انسان است و يا فلان امر قبيح است يعنى نفرت‌آور و ناسازگار با طبع انسان است . ج : گاهى حسن و قبح گفته مىشود و از آنها اراده مىشود مدح و ذم ، يعنى مىگوئيم فلان امر حسن است ، يعنى مدح و ستايش‌آور و فلان امر قبيح است يعنى مذمت و سرزنش دارد .

حسن و قبح اعتبارى

بعضى عناوين هستند كه فى حد ذاته نه علّت تامه حسن و قبح هستند و نه