جمله شرطيه اخباريه
آن است كه تالى آن متضمن حكايت از يك واقعيتى و اخبار از يك امرى باشد منتهى مخبر در مقام اخبار گاهى بهطور حتم و جزم اخبار مىكند ، ( مثلا مىگويد زيد آمد ) و گاهى به نحو معلق اخبار مىكند ( مثلا مىگويد : به منزل ما بيايى ما هم به منزل شما خواهيم آمد ) .
جمله شرطيه انشائيه
عبارت است از جمله شرطيهاى كه تالى آنها متضمن انشاى حكمى از احكام شرعيه باشند چون مولى در مقام انشاى حكم گاهى حكمى را به نحو مطلق و بىقيدوشرط انشاء مىكند مثلا مىگويد « صلّ » و گاهى به نحو مشروط و معلق بر امرى انشاء مىكند . مثلا : « اذا دخل الوقت فصلّ » ، حال آن حكمى كه در جمله شرطيه انشائيه انشاء مىشود فرقى نمىكند كه حكم وضعى باشد مثل : « العصير العنبى اذا غلا و لم يذهب ثلثا يكون متنجسا » و يا حكم تكليفى باشد مثل : « إن جاءك زيد فاكرمه كه وجوب اكرام » ، حكم تكليفى است .
جملهء غائيه
مجموعهاى است كه داراى مغيا ، ادات غايت ، غايت و حكم مىباشد .
جواز
كلمهء جواز به چهار معنى آمده :
1 - جواز عقلى بهمعناى امكان در مقابل استحاله .