مجرد دخول وقت صلاة واجب مىگردد چه وضو بسازيم و چه وضو نسازيم .
واجب معلق « 1 »
گاهى زمان فعليت وجوب ، پيش از زمان فعليت واجب است يعنى وجوب الآن و زمان حال است ولى واجب ، آينده و استقبالى است و حالت انتظاريه دارد ، نام اين قسم را واجب معلق مىگذارند يعنى خود واجب و عمل معلق است نه وجوب مانند حج نسبت به استطاعت كه اگر فرد مثلا در ماه رمضان مستطيع شد وجوب حج بر دوش او آمده پس وجوب فعلى است اما واجب يعنى اتيان عمل استقبالى است ( در موسم حج ) .
واجب منجز « 2 »
گاهى فعليّت وجوب ، از لحاظ زمانى ، همزمان با فعليّت واجب است يعنى زمانى كه عمل را بايد انجام بدهيم ، همان زمان وجوب بر مكلف آمده است ، مثلا واجب الآن و فعلى است و حالت انتظاريه ندارد ؛ وجوب هم الآن و فعلى است و حالت انتظاريه ندارد ، اين قسم را واجب منجر گويند يعنى وجوب هر دو فعلىاند و هيچكدام معلق بر شرطى نيست مثال واضح اينكه وقت كه داخل شد نماز واجب كه بر انسان واجب مىگردد و در اينجا وجوب فعلى است و هم واجب .
واجب موسّع « 3 »
مقدار زمانى كه شارع براى آن معين نموده به مراتب بيشتر از مقدار زمانى است كه انجام عمل طول مىكشد . مثلا انجام عمل 1 ساعت طول مىكشد ولى
هامش
( 1 ) . اصول الفقه - ج 1 - ص 88 .
( 2 ) . اصول الفقه - ج 1 - ص 88 .
( 3 ) . اصول الفقه - ج 1 - ص 94 .