واجب عينى « 1 »
عبارت است از عملى كه بر همهء مكلفين عينا واجب مىشود و با انجام بعضى ، از عهدهء بعضى ديگر ساقط نمىشود مثل : صلاة يوميّه و صوم رمضان و . . .
واجب غيرى
آن است كه براى توصل و رسيدن بر يك واجب ديگرى واجب گرديده نه براى خودش ؛ پس تابع غير است اگر غير واجب بود ، آنهم واجب مىشود و الا فلا ، مانند طهارات ثلاث ( وضو ، غسل ، تيمم ) كه مقدمه للصلاة واجب مىشوند لا لانفسها .
واجب غير موقت
عبارت است از واجبى كه در شرع مقدس وقت معين و مشخصى براى آنها در نظر گرفته نشده مانند قضاى نمازهاى فوتشده ، قضاى روزههاى فوت شده ، ازاله نجاست از مسجد ، جواب سلام ، و . . .
واجب غير موقت فورى
آن است كه تأخيرش از اول ازمنهء امكان جايز نباشد يعنى در اولين فرصت ممكن بايد اتيان شود . مانند ازاله نجاست ، رد سلام ، امر به معروف و . . .
هامش
( 1 ) . اصول الفقه - ج 1 - ص 92 .