پرش به محتوای اصلی

واژه شناسى اصطلاحات اصول فقه ( فارسى ) — صفحه 126

پدیدآورندگان:

ص۱۲۶

شرايط خبر متواتر

1 - بايد راويان خبر متواتر عده زيادى در تمام طبقات باشند و الا بر كثرت در يك طبقه را كثرت نمىگويند و اين كثرت به‌طورى كه تبانى آنها بر كذب عادتا محال باشد . 2 - در تمام واسطه‌ها بايد تعداد راويان براى حصول علم كافى باشد بدين معنى كه هرگاه مثلا خبرى از معصوم ( عليه السّلام ) با ده واسطه رسيده باشد بايد هريك از اين واسطه‌ها خود به تعداد كافى براى حصول علم ، راوى داشته باشد . 3 - منشا اطلاع آنان بايد حسى باشد نه حدسى و علمى يعنى بايد راويان بگويند ديديم . . . يا شنيديم ولى اگر عقيده‌اى علمى را روايت كنند خبر متواترى نمىشود .

شروط تعارض

دو دليل هرگاه بخواهند يكديگر را تكذيب نمايند و با يكديگر متعارض باشند حتما بايد واجد هفت شرط باشند كه اين شرطهاى هفت‌گانه از مقدمات تعارض است و هرگاه يكى از آنها و يا چندتا و يا تمامى آنها در دو دليل نباشد هرگز تعارض محقق نخواهد شد كه اجمالا عبارتند از : 1 - يكى از دو دليل به تنهايى و يا هر دو دليل باهم قطعى و يقين‌آور نباشند پس تعارض هيچ‌گاه ما بين دو نص قرآنى و دو خبر متواتر واقع نمىشود . 2 - در حجيت هريك از دو امارهء ظنى متعارضه ظن فعلى معتبر نباشد بلكه يا بايد در هر دو دليل ظن شأنى ملاك باشد و يا لااقل در حجيت يكى از دو دليل ظن شأنى ملاك باشد و لو در آن ديگرى ظن فعلى معتبر باشد . 3 - مدلول دو دليل با يكديگر متنافيين باشد بگونه‌اى كه اجتماع دو مدلول در صدق مستحيل باشد حال فرقى نيست كه تنافى مدلولها از نوع تناقض باشد
واژه شناسى اصطلاحات اصول فقه ( فارسى ) — صفحه 126 | احمد قلى زاده