تخطي إلى المحتوى الرئيسي

واژه شناسى اصطلاحات اصول فقه ( فارسى ) — صفحة 126

مساهمون:

ص١٢٦

شرايط خبر متواتر

1 - بايد راويان خبر متواتر عده زيادى در تمام طبقات باشند و الا بر كثرت در يك طبقه را كثرت نمىگويند و اين كثرت به‌طورى كه تبانى آنها بر كذب عادتا محال باشد . 2 - در تمام واسطه‌ها بايد تعداد راويان براى حصول علم كافى باشد بدين معنى كه هرگاه مثلا خبرى از معصوم ( عليه السّلام ) با ده واسطه رسيده باشد بايد هريك از اين واسطه‌ها خود به تعداد كافى براى حصول علم ، راوى داشته باشد . 3 - منشا اطلاع آنان بايد حسى باشد نه حدسى و علمى يعنى بايد راويان بگويند ديديم . . . يا شنيديم ولى اگر عقيده‌اى علمى را روايت كنند خبر متواترى نمىشود .

شروط تعارض

دو دليل هرگاه بخواهند يكديگر را تكذيب نمايند و با يكديگر متعارض باشند حتما بايد واجد هفت شرط باشند كه اين شرطهاى هفت‌گانه از مقدمات تعارض است و هرگاه يكى از آنها و يا چندتا و يا تمامى آنها در دو دليل نباشد هرگز تعارض محقق نخواهد شد كه اجمالا عبارتند از : 1 - يكى از دو دليل به تنهايى و يا هر دو دليل باهم قطعى و يقين‌آور نباشند پس تعارض هيچ‌گاه ما بين دو نص قرآنى و دو خبر متواتر واقع نمىشود . 2 - در حجيت هريك از دو امارهء ظنى متعارضه ظن فعلى معتبر نباشد بلكه يا بايد در هر دو دليل ظن شأنى ملاك باشد و يا لااقل در حجيت يكى از دو دليل ظن شأنى ملاك باشد و لو در آن ديگرى ظن فعلى معتبر باشد . 3 - مدلول دو دليل با يكديگر متنافيين باشد بگونه‌اى كه اجتماع دو مدلول در صدق مستحيل باشد حال فرقى نيست كه تنافى مدلولها از نوع تناقض باشد