اجمال در مصداق مخصص است و از آن تعبير مىشود به « شبهه مصداقيه »
شبههء مفهوميه
عبارت است از اينكه : اصل معنى و مفهوم خاص براى ما مجمل و مردد باشد و ذو احتمالات باشد و ندانيم كه معناى مخصص چيست ؟ و كداميك از اين احتمالات است ؟
مثلا : مولى فرمود : « اكرم العلماء » و سپس متصلا يا منفصلا فرمود : « لا تكرم الفاسقين منهم » ، ما نمىدانيم كه معناى فاسق چيست ؟ آيا فاسق يعنى « كل من خرج عن طاعة اللّه » ( اعم از مرتكب كبائر و مصر بر صغائر ) يا مراد از فاسق « من ارتكب الكبائر » است ؟ پس در اينجا مفهوم خاص اجمال دارد .
شرايط حكم
آن است كه تا شرط نيامده باشد ، مولى نمىتواند حكمى نمايد ؛ مثلا استطاعت ، شرط وجوب حج است ؛ يعنى تا استطاعت نيامده است مولى نمىتواند بگويد « يجب عليك الحج و . . . »
شرايط شرعيه
رجوع شود به مقدمه شرعيه .
شرايط عامه تكليف
شرايطى هستند كه كليه واجبات اسلامى ( اعم از واجبات مشروطه و يا مطلقه ) نسبت به آنها واجب مشروطند و آنها عبارتند از عقل ، قدرت ، بلوغ ، و كذا علم كه در مورد آن اختلاف مىباشد .