المقدّمه در خارج نيست « 1 » . و بالاخره كلام حضرت امام خمينى ( ره ) كه معتقد است در صورت قبول قول به ملازمهى بين حرمت ذى المقدّمه و حرمت مقدّمه ، تنها جزء اخير و مقدّمهاى كه تحقّق ذى المقدّمه برآن متوقّف است حرام است نه تمام مقدّمات . « 2 » البتّه به نظر مىرسد كه تمام تفاصيل موجود در حرمت مقدّمهى حرام به يك مطلب اشاره دارند و آن مطلب اين است كه : تنها مقدّمهاى حرام است كه بعد از اتيان آن ، ذى المقدّمه محقّق مىشود . 4 - قول چهارم را مرحوم آغا ضياء الدين عراقى ( ره ) اختيار كرده است كه : تمام مقدّمات موصلهى حرام ، حرام است ، همان گونه كه در مقدّمهى واجب نيز « مقدّمات موصله » را واجب مىدانيم . « 3 »
مقدّمهى خارجى « 4 »
يكى از تقسيمات مقدّمه ، تقسيم آن به مقدّمهى داخلى و مقدّمهى خارجى است . اين تقسيم به اعتبار قيد بودن مقدّمه در مأمور به و يا تقييد مأمور به به آن ، يا عدم قيد و تقييد است . « 5 »
برخى امور هستند كه تحقّق فعل بر آنها متوقّف است ولى داراى وجودى خارج و مستقل از آن فعل هستند ، اين قبيل امور را « مقدّمات خارجى » گويند ، مانند طهارت لباس كه مقدّمهى نماز است . آنچه در مبحث « وجوب و عدم وجوب
هامش
( 1 ) - اجود التقريرات : 1 / 361 .
( 2 ) - مناهج الوصول : 1 / 417 .
( 3 ) - نهاية الافكار : 1 / 357 .
( 4 ) - اصطلاحات الاصول : 256 ؛ المحصول سبحانى : 1 / 478 .
( 5 ) - المحاضرات : 2 / 296 .