تجارات خارجى و قراردادهاى ملّى و قراردادهاى بين المللى و قراردادهاى خارجى نيز نظارت دارد .
اينها خلاصهيى از مسئوليتهاى دولت اسلامى براى پياده كردن اقتصاد اسلام است ؛ و امكاناتى كه حكومت اسلامى براى اجراء اين احكام در اختيار دارد و به عبارت ديگر بودجهيى كه اسلام براى حكومت قرار داده ، بطور خلاصه بشرح زير است :
1 - ماليات ثابت و مستمر ( اين ماليات اضافه بر آنكه درآمدى براى دولت اسلامى است موجب توازن اجتماع نيز مىشود )
منظور از اين ماليات ، ماليات بر توليدزكاتو ماليات بر درآمدخمساست ، و از قرآن و روايات در مىيابيم كه خمس و زكات به دولت اسلامى تعلق دارد ، و دولت بطور شركت در اموال سهيم است .
سيرهى رسول اكرم ( ص ) و ائمه اطهار ( ع ) اين بود كه زكات خمس را از بيت المال مىدانستند و قرآن كريم و روايات نيز همين موضوع دلالت دارد ؛ قرآن مىفرمايد :
« خذ من اموالهم صدقة »
« 1 » ( صدقهزكاترا از اموال آنان بگير )
و مىفرمايد :
« و اعلموا انّما غنمتم من شيئ فان لله خمسه »
« 2 » ( بدانيد آنچه درآمد بدست آوريد پنج يك آن مال خداست ) .
اين دو آيه حاكى از آنست كه خمس و زكات متعلّق به حكومت است ، چنان كه از آيه خمس استفاده مىشود كه سهم حكومت بطور شركت است ، زيرا جملهى « فان اللّه خمسه » ( همانا پنج يك آن متعلق به خداست ) مثل آنست كه بگوييم : يك دانگ از اين خانه متعلق به برادر صاحبخانه است . در روايات زيادى در مورد زكات نيز همين موضوع دانسته مىشود ، مثل رواياتى كه مىگويد :
هامش
( 1 ) - سورهء توبه آيهى 103
( 2 ) - سوره انفال آيهى 41