« فعنالعسكري عليه السلام فامامن كان منالفقهاء صائنالنفسه حافظالدينه مخالفا علي هواه مطيعا لامرمولاه فللعوام ان يقلدوه » « 1 »
حضرت امام حسن عسكرى فرموده است : فقيهى كه برخود مسلط باشد و دين خود را حفظ كند ( دين خود را به چيزى نفروشد ) و با هوى و هوس مخالفت نمايد خواستههايى چون حب رياست بر او غلبه نكند ، مطيع فرمان خداوند باشد . هيچچيز جز فرمان خدا محرك او نباشد بر عامهى مردم لازم است از او تقليد كنند .
از برخى روايات در مىيابيم كه اجتهاد در احكام و بيان احكام اسلام و مراجعهى مردم به مجتهد حتى در زمان ائمهى طاهرين ( ع ) نيز يك امر متداول و مورد تأييد ائمه عليهمالسلام بوده است ، امام باقر ( ع ) به « ابانبن تغلب » كه از شاگردان امام و از مجتهدين زمان خود بود فرمود :
« اجلس فيمسجدالمدينه و افتالناس فانياحب انيري فيشيعتي مثلك » « 2 »
( در مسجد مدينه بنشين و براى مردم فتوى بده ، من دوست دارم افرادى چون تو در ميان شيعيان من ديده شوند )
و نيز - امام صادق عليه السلام - مىفرمود ما كليات را براى شما مىگوييم و شما خود فروع را از آن استنباط كنيد :
« انما علينا ان نلقياليكم الاصول و عليكم ان تفرعوا » « 3 »
و امام باقر عليه السلام مىفرمود بدون علم فتوى دادن حرام است و چنين فتوى دهندهاى را ملائكه لعن مىكنند و زرو بال كسانىكه به فتواى او عمل مىكنند به او خواهد رسيد .
« من افتيالناس به غير علم ولاهدي منالله لعنته ملائكهالرحمه و ملائكهالعذاب ولحقه و زرمن عمل بفتياه » « 4 »
از اينگونه روايات درمىيابيم كه فتوى دادن براى فقيه جايز
هامش
( 1 ) - وسائل جلد 18 باب 10 از صفات قاضى روايت 20
( 2 ) - كتب رجال و تراجم
( 3 ) - وسائل جلد 18 ص 41
( 4 ) - وسائل جلد 18 ص 9