دادهاند ، و نفس اين صورتها را در برگرفته است ( آخذٌ بناصيتها ) پس هر گاه بخواهيد درست بگوييد : يا توجّهى به جهتى داشته باشيد ، نفس آن صور خياليه را از خود ايجاد مىكند ، و به قول صدرالمتألّهين آنها صور متدلّيه هستند كه در نفس آويزان مىباشند و اين نفس است كه باز شده ، يا قبض مىشود . احاطه و ملكيت ذات مقدّس احديّت نسبت به ما سواى خود اين گونه است .
به عنوان استشهاد مناسب است به يك عبارت دعا در صحيفه سجاديه توجّه كنيم :
امام سجّاد عليه السلام عرض مىكند :
اللَّهُمَّ إِنَّكَ كَلَّفتْني مِنْ نَفْسي ما أَنْتَ أَمْلَكُ بِهِ مِنِّي ، وَقُدْرَتُكَ عَلَيْهِ وَ عَلَيَّ أَغْلَبُ مِنْ قُدْرَتي . « 1 »
يعنى خدايا تو مرا به اعمالى مكلف كردى ( مثلًا نماز و روزه از من خواستى ) در صورتى كه تو نسبت به افعال من مسلّطترى ، پس هر چند من مالك افعال خويش هستم ، ولى اختيار تو بر آن افعال و بر خود من ، بيش از اختيار من مىباشد ، بلكه اختيار و قدرت من در قبضه قدرت توست .
بنابراين ، جاى مقايسهاى ميان اين مالكيت كه قيموميّت و احاطهء كامل است ، با آن مالكيت اعتبارى به انسان ، مانند مالكيتى كه به وسيلهء بيع به دست مىآيد ، وجود ندارد . از اين روست كه به ما گفته مىشود : وقتى مىخواهى در نماز قيام كنى بگو ، « بِحَوْلِ اللَّهِ وَ قُوَّتِهِ أَقُومُ وَأقْعُدُ ؛ با قدرت خداوند برمىخيزم و مىنشينم » . در صورتى كه به ظاهر بايد گفته مىشد : « أَقُومُ وَ أَقْعُدُ بِحَوْلِ اللَّهِ وَقُوَّتِهِ ؛ بر مىخيزم و مىنشينم با قدرت الهى . » تقديم به حول اللَّه ، يعنى اين كه حول و قوهء خدا نسبت به برخاستن و نشستن من ، بيشتر است از انعكاسى كه حول و قوهء خدا در من ايجاد كرده كه توانستهام برخيزم و بنشينم .
هامش
( 1 ) . صحيفهء سجاديه ، دعاى 22 . .