صراط مستقيم : امام معصوم عليهم السلام
يكى از روشهاى جالب قرآن كريم اين است كه از مفاهيم كلّى پرهيز كرده و جزئيات را بيان مىكند . اگر قرآن مىفرمود : صراط مستقيم ، يعنى آن راهى كه داراى استقامت است ، راه آنهايى است كه ما بر آنها انعام كرديم ، كه نه از « مغضوبٌ عليهم » هستند ، و نه از « ضالّين » اين خود نوعى مفهوم كلّى بوده و كارگشا نبود ، روش قرآن اين است كه - ولو مع الواسطه - آن فرد يا مصداق را براى عنوان صراط مستقيم معرفى كند .
گاهى اين گونه بيان شده است : « أَرْشِدْنا إِلى مَعْرِفَةِ الْإِمامِ ؛ پروردگارا ! ما را ارشاد و هدايت كن تا امام را بشناسيم » كه اين مسئله جزءِ عقيده و اصول دين ماست ، و گاهى نيز تجسّم عينى و خارجى صراط مستقيم ، عبارت از امام معصوم در هر عصر مىباشد .
روايات متواتر چه از طريق عامه و چه از طريق ما وجود دارد كه ، منظور از صراط مستقيم ، امام معصوم عليه السلام است . در تفسير ثَعْلَبى و تفسيرهاى ديگر نيز از ابن عباس نقل شده ، كه مراد از صراط مستقيم امام است ، ما مواردى از اين روايات را نقل خواهيم كرد . ابتدا نشان مىدهيم كه نبودن امام چگونه سبب گمراهى و انحراف مىشود ، و بدون وجود او نمىتوان به صراط مستقيم راه يافت .
انحراف به سبب نداشتن امام
كتابهاى زيادى دربارهء عقايد مختلف نوشته شده و به صورت فنّى مخصوص درآمده است ، و در اين زمينه افرادى مهارت يافتهاند كه آنها را علماى ملل و نحل گويند ، كه در اديان مختلف كار كرده و كتاب نوشتهاند .