[ موارد عدم ثبوت حدّ المحارب ]
[ مسألة 2 - لا يثبت الحكم للطليع ، وهو المراقب للقوافل ونحوها ليخبر رفقاءه من قطّاع الطريق ، ولا للردء ، وهو المعين لضبط الأموال ، ولا لمن شهر سيفه أو جهّز سلاحه لإخافة المحارب ولدفع من يقصده بسوء ونحو ذلك ممّا هو قطع الفساد لا الفساد ، ولا للصغير والمجنون ولا للملاعب . ]
شرح
موارد عدم ثبوت حدّ محارب
در موارد زير حدّ محارب ثابت نمىگردد . 1 - طليع : كسانى كه مراقب كاروانها هستند و رسيدن كاروان را به محدودهى قطّاعالطريق خبر مىدهند . در حقيقت ، كانال اطّلاعاتى دزدان است . 2 - ردء : كسى است كه در جمعآورى اموال به محارب كمك مىكند . 3 - مدافع : كسى كه براى ترساندن محارب ، يا دفع فسادش ، يا دفع كسى كه قصد سوئى نسبت به او دارد و مانند آن ، سلاح بردارد يا برهنه كند . 4 - حدّ محارب در حقّ صغير و مجنون و ملاعب ثابت نمىشود .بيان دو اشكال در عبارت شرايع و تحريرالوسيله
مرحوم محقّق رحمه الله بعد از تعريف محارب مىفرمايد : « ولا يثبت هذا الحكم للطليع ولا للردء » ؛ « 1 » امام راحل رحمه الله نيز در تحريرالوسيله به تبع شرايع مىفرمايند : « لا يثبت الحكم للطليع ولا للردء و . . . » ظاهر دو عبارت اين است كه افراد مذكور از مصاديق محارباند ، امّا حكمش را ندارند . به عبارت ديگر ، خروج اين افراد ، خروج تخصيصى و حكمى است نه خروج موضوعى و تخصّصى . اگر چنين معنايى مقصود مرحوم محقّق و امام راحل باشد ، دو اشكال وارد مىشود : 1 - در عبارت شرايع و تحريرالوسيله تا به اينجا حكم محارب ذكر نشده است ، چگونههامش
( 1 ) . شرايع الاسلام ، ج 4 ، ص 959 .