شرح
ثانياً : به گفتهى صاحب جواهر رحمه الله حرز يك عنوان و خصوصيّتى در رابطهى با خود مال است « إذ هو ( أي الحرز ) الشيء المعدّ لحفظ الشيء في نفسه ، والمراقبة ونحوها إنّما هي حراسة للشيء لا حرز له عرفاً » . « 1 »
مال درون منزل قرار مىگيرد يا در اندرون صندوق مىگذارند و خلاصه مال در يك مكان محفوظى واقع مىشود ، امّا عبا را در مدرسهى فيضيّه گذاشتن و از دور مراقبت نمودن ، جنبهى حرزى به مال نمىدهد .
اگر وقتى شما مشغول نگاه كردن هستيد عبا را ببرد ، مىتوان گفت : از حرز برد ؟ آيا اين سرقت است يا غصب ؟ در معناى سرقت به نظر عرف عنوان خفا و سرّ معتبر است .
اگر يك لحظه غفلت كرديد و عبا را بُرد ، شما كه مراقب عبا نبوديد تا عنوان حرز محقّق گردد و سرقت صادق آيد ، مراقبت قبلى مفيد فايده نيست ؛ زيرا ، بايد سرقت مال از حرز صادق باشد تا قطع دست مترتّب گردد . اين نكات بيانگر اين است كه مراقبت و مواظبت سبب تحقّق حرز نمىگردد .
فرع سوّم : سرقت پردهى كعبه و . . .
اگر بر طبق قواعد و ضوابط بحث كنيم ، خانهى خدا و مشاهد مشرّفه از اماكن عمومى هستند كه رفت و آمد در آنها آزاد است و نياز به اذن و اجازه ندارد . اگر كسى از كتابها ، قرآنهاى نفيس ، فرش و مانند آنها كه در آن مكان مقدّس وجود دارد ، سرقت كند ، از جهت عدم حرز و عدم منع و رادع بين اموال و مردم ، سرقت از حرز صادق نيست . در مساجد و مشاهد مشرّفه نيز حكم بنا بر قاعده همين است . اگر بر طبق نصوص و رواياتى كه از معصومين عليهم السلام رسيده است بخواهيم مطلب را تمام كنيم ، روايت صحيحهى عبدالسلام هروى از امام رضا عليه السلام بيانگر اين مطلب است كه امام زمان عجّل اللَّه تعالى فرجه الشريف ، دست بنى شيبه ( كليدداران خانهى كعبه ) را مىبرد و در روايت ديگر دست آنها را به بيت اللَّه آويزان مىكند و منادى ندا مىدهد : اينان گروهى هستند كه از خدا و بيت اللَّه دزدى كردهاند . « 2 »هامش
( 1 ) . جواهر الكلام ، ج 41 ، ص 503 .
( 2 ) . وسائل الشيعة ، ج 9 ، ص 356 ، باب 22 از ابواب مقدّمات طواف ، ح 13 .