شرح
ج : صدوق رحمه الله در المقنع فرموده : « يضرب ضربة بالسيف » « 1 » ؛ يك ضربت با شمشير به او زده مىشود .
تعبير دوم و سوم در برخى از روايات آمده است ؛ لذا ، آنچه را كه صاحب جواهر رحمه الله فرموده و بر آن ادّعاى اجماع منقول و محصّل كرده ، تمام نيست ؛ بلكه بيانات فقها در مسأله مختلف است .
ادلّهى مسأله : صاحب جواهر رحمه الله مىفرمايد : بر حكم اين مسأله - يعنى قتل - مخالفى نيافتم ، بلكه اجماع محصّل و منقول بر آن دلالت دارد و به طور استفاضه ، هر دو قسم اجماع نقل شده است . « 2 » با وجود روايات متعدّدى كه در اين فرع رسيده ، اجماع نمىتواند اصالتى داشته باشد و به عنوان يك دليل مستقلّ به حساب آيد . بايد سراغ روايات رفت و مفاد آنها را ملاحظه كرد .
در مجموعِ رواياتى كه در اين فرع رسيده است ، چهار تعبير ديده مىشود ، كه بر هر كدام ، يك يا چند روايت دلالت مىكند . بايد اين عناوين را ملاحظه كرد ؛ اگر ممكن بود بين آنها التيام و توافقى برقرار كنيم و گرنه در مقام جمع ، بايد ببينيم به كدام عنوان اخذ شود .
عنوان اوّل : در روايات زير مطرح است :
1 - وعنه ، عن محمّد بن سالم ، عن بعض أصحابنا ، عن الحكم بن مسكين ، عن جميل ، قال : قلت لأبي عبداللَّه عليه السلام : الرجل يأتي ذات محرم ، أين يضرب بالسيف ؟ قال : رقبته . « 3 »
فقه الحديث : اين روايت مرسل است ؛ زيرا ، « محمّد بن سالم » آن را از « بعض أصحابنا » نقل مىكند .
جميل از امام صادق عليه السلام مىپرسد : مردى كه با محارم خود نزديكى كند ، با شمشير به
هامش
( 1 ) . المقنع ، ص 435 .
( 2 ) . جواهر الكلام ، ج 41 ، ص 309 .
( 3 ) . وسائل الشيعة ، ج 18 ، ص 385 ، باب 19 از ابواب حدّ زنا ، ح 2 .