شرح
روايت زير مانند صحيحهى رفاعه در دلالت است :
2 - « صحيحهى محمّد بن مسلم » :
قال سألت أبا جعفر عليه السلام عن الرجل يزني و لم يدخل بأهله ، أيحصن ؟ قال : لا ، ولا بالأمة . « 1 » دو روايت نيز نسبت به زنان داشتيم مبنى بر آنكه : « إحصانهنّ أن يدخل بهنّ » . « 2 » اينها نيز اطلاقى ندارند ؛ بلكه در مقام بيان اين است كه دخول در تحقّق احصان نقش دارد ؛ امّا اينكه دخول در حال بلوغ باشد يا آنكه فرقى بين بلوغ و عدم بلوغ نيست ؟ از اين جهت ، در مقام بيان نيست تا بتوان به اطلاقش چنگ زد .
3 - بالإسناد عن صفوان ، عن إسحاق بن عمّار قال : سألت أبا إبراهيم عليه السلام عن الرجل إذا هو زنى وعنده السريّة والأمة يطأها ، تُحصنه الأمة وتكون عنده ؟
فقال : نعم ، إنّما ذلك لأنّ عنده ما يغنيه عن الزنا . . . . « 3 » در اين موثّقه ، اسحاق بن عمّار از امام عليه السلام دربارهى مردى كه دچار عمل نامشروع شده در حالىكه كنيزى داشت كه او را وطى مىكرد ، سؤال كرده كه آيا داشتن كنيز سبب احصان او مىشود ؟ امام عليه السلام فرمود : آرى ، كنيز با غير آنچه فرقى مىكند ؟ با وجود كنيز نياز او بر طرف مىشود . بنابراين ، محصن است .
گفته شده : در كلام سائل « وعنده السريّة والأمة يطأها » ، فعل مضارع « يطأها » بر دوام و استمرارِ وطى دلالت دارد ؛ و نسبت به غير بالغ ، هرچند مراهق هم باشد - چون هيجان و تحريك ضعيفى در او هست - دوام و استمرار وطى تصوّر نمىشود ؛ بنابراين ، از روايت استفاده مىشود كه وطى در حال بلوغ شرط است .
در پاسخ بايد گفت : اوّلًا : « يطأها » دلالت بر استمرار ندارد ؛ و ثانياً : آنچه مدّنظر
هامش
( 1 ) . وسائل الشيعة ، ج 18 ، ص 359 ، باب 7 از ابواب حدّ الزنا ، ح 9 .
( 2 ) . همان ، ح 2 .
( 3 ) . همان ، ح 4 .