شرح
أعلمته وأخبرته ، فإن ركبه بعد ذلك جلدته وأقمت عليه الحدّ . « 1 »
فقه الحديث : سند اين روايت صحيح است . حلبى از امام صادق عليه السلام روايت مىكند كه آن حضرت فرمود : اگر كسى مسلمان شد و شهادتين را گفت ، آنگاه شراب خورده ، زنا كرد و ربا گرفت ، در حالىكه هنوز به مسائل حلال و حرام آشنا نشده ( خواه در اثر كمبود وقت و يا نبودن امكانات ) ، بر او حدّ جارى نمىكنم ، مگر اينكه دو شاهد عادل شهادت دهند سورههايى كه در آن از حرمت زنا و شرب خمر و اكل ربا سخن رفته را قرائت كرده است .
( بايد توجّه داشت روايت مربوط به كسى است كه با لغت عربى آشنايى دارد ؛ ولى در حقيقت ، مقصود اين است كه اگر دليلى بر آگاه بودن شخص به حرمت اين امور قائم شد ، حدّ دربارهاش جارى مىشود . )
پس ، امام عليه السلام فرمود : اگر جاهل به مسأله است او را آگاه مىكنم ؛ و پس از آن ، اگر مرتكب آن گناه شد ، به او تازيانه مىزنم و بر او حدّ جارى مىكنم .
اشكالى كه در دلالت روايت وجود دارد ، مربوط به اكل ربا است كه براى آن حدّى نداريم ؛ ليكن اين اشكال قابل دفع است . زيرا ، حدّ در اينجا به معناىِ اعمِ از تعزير استعمال شده است ؛ بنابراين ، دلالت آن تمام است .
3 - محمّد بن يعقوب ، عن عليّ بن إبراهيم ، عن محمّد بن عيسى بن عبيد ، عن يونس ، عن أبي أيّوب الخزّاز ، عن محمّد بن مسلم ، قال : قلت لأبي جعفر عليه السلام رجل دعوناه إلى جملة الإسلام فأقرّ به ، ثمّ شرب الخمر وزنى وأكل الربا و لم يتبيّن له شيء من الحلال والحرام ، اقيم عليه الحدّ إذا جهله ؟ قال : لا ، إلّاأن تقوم عليه بيّنة أنّه قد كان أقرّ بتحريمها . « 2 »
فقه الحديث : سند روايت معتبر است . محمّد بن مسلم از امام عليه السلام دربارهى مردى مىپرسد كه به اسلام گرويده و به آن اعتراف و اقرار كرده است ، آنگاه شرب خمر ، زنا و
هامش
( 1 ) . وسائل الشيعة ، ج 18 ، ص 323 ، باب 14 از ابواب مقدّمات حدود ، ح 1 .
( 2 ) . همان ، ح 2 .