زندگى مايهء خرسندى در بهشت كه نصيب اصحاب اليمين است ، و ديگرى به دوزخ درآمدن كه پاداش اصحاب الشمال است . و پس از آن كه در ضمن بحث بيان مىكند كه سرنوشت انسان در آخرت مبتنى بر ايستار و عمل وى در دنيا است ، پروردگار متعال ما را به رسالت بر حق و صادق خود رهبرى مىكند كه راه راست و روشنى است كه ما را در روز قيامت به پيروزى و رستگارى مىرساند ، و از آن در برابر گمراهيهاى دشمنان خود و دشمنان فرستادهاش كه / 292 رسالت را زمانى شعر و زمانى كاهنى مىخواندند دفاع مىكند ، و مىگويد كه آن تذكره و موعظهاى براى پرهيزگاران است و حسرتى بر كافران ، و آن حق است ، و يقين ، فسبحان اللَّه عما يصفون و يشركون .
شرح آيات :
[ 19 ] پس از عرضه شدن مردم براى محاسبه ، حقيقت آنان آشكار مىشود ، و بر اساس آن ، در سايهء سلطنت مطلقهء حق ، سرنوشتهاى ايشان تحقق پيدا مىكند ، و شايد به همين مناسبت بوده باشد كه قيامت به نام الحاقّة خوانده شده است : يا حق با انسان است و او را با رستگارى به بهشت مىرساند ، و يا عليه او است و به بدترين جايگاه و سرنوشت در دوزخش رهبرى مىكند ، و قرآن غيب آخرت را براى ما مكشوف مىسازد تا ما را در برابر دو مصير و سرنوشت قرار دهد كه سومى ندارد ، و اين پس از آن است كه ما را در صحنههاى قيامت قرار داد و منظرههاى آن را در قلبهايمان حاضر ساخت ، تا يكى از آن دو را انتخاب كنيم ، و طبعا مشاهده مىكنيم كه سياق قرآن چنان ترجيح مىدهد كه با عرضه داشت حكيمانهء خود از اصحاب يمين سخن بگويد .
«
فَأَمَّا مَنْ أُوتِيَ كِتابَهُ بِيَمِينِهِ
- پس آن كس كه كتاب و نامهاش را به دست راستش دادهاند . » كه معنى آن رستگارى و راه يافتن او به بهشت است ، از آن جهت كه يمين و دست راست اشارهء به آن است ، و از يمن و خير و بركت خبر مىدهد .