كتاب مؤمنان كه در آن كارهاى نيك ايشان به ثبت رسيده ، همچون جوازى براى گذشتن از صراط و روانه شدن به بهشت است ، و گواهى بر وابسته بودن آنان به نيكان و صالحان ، و ثبت شدن اين گفته « اقرؤوا كتابيه » به توسط خدا تأكيدى بر آن است كه هيچ كس بدون پرداختن بها وارد بهشت نمىشود ، و اين كه خدا هر كس را كه آفريده به او اراده و اختيار بخشيده است تا خود شخصا زندگى و آيندهء خود را بنويسد ، و صفحاتى كه از آنها كتاب و نامهء عمل آدمى فراهم مىآيد ، ساعتهاى عمر او است كه در آنها هر چه بخواهد از اعمالى كه تعيين كنندهء سرنوشت او در آخرت است مىنويسد . و در خبرى نبوى آمده است كه : « در روز قيامت ، براى هر يك از ايام عمر بنده بيست و چهار مخزن گشوده مىشود ( شمارهء ساعتهاى شبانه روز ) ، پس چون مخزنى را آكندهء از نور و سرور ببيند ، از مشاهدهء آن چندان شادمان مىشود كه اگر آن شادى را ميان اهل دوزخ تقسيم كنند ، از احساس درد آتش مدهوش مىشوند ، و آن ساعتى است كه در آن اطاعت فرمان پروردگار خود كرده است ، سپس مخزنى گشوده مىشود كه آن را تاريك و گندناك و هراس انگيز مىبيند ، و در اين هنگام چنان جزع و فزعى بر او عارض مىشود كه اگر آن را ميان اهل بهشت تقسيم كنند ، نعيم بهشت گلوگير ايشان مىشود ، و آن ساعتى است كه در آن به نافرمانى پروردگار خويش برخاسته بوده است ، و سپس مخزن ديگرى باز مىشود / 294 كه آن را تهى مىبيند و هيچ مايهء سرور يا غمى در آن وجود ندارد ، و اين نمايندهء ساعتى است كه در آن به خواب رفته بود يا به چيزى از كارهاى مباح دنيا اشتغال داشته است ، پس گرفتار غبن و تأسف مىشود كه چرا آن ساعت را به مصرف پرداختن به كارهاى نيكو نكرده بوده است » ، « 50 » اما پرهيزگارانى كه پيوسته اوقات خود را در فرمانبردارى از خدا مىگذرانند و به ياد اويند و در هر حال
قِياماً وَ قُعُوداً وَ عَلى جُنُوبِهِمْ
چنيناند ، بيشتر صفحات كتابنامهء اعمالشان آكندهء از كارهاى شايسته و نيكى است كه از ديدن آنها شادمان مىشوند و ديگران را در روز
هامش
( 50 ) - بحار الانوار ، ج 7 ، ص 262 .