بيان است كه پندارهاى مجرمان را در برابر بودن با متقيان در پاداش باطل مىكند ؟
ولى شخص متدبر چون امعان نظر كند ، به لطايفى بلاغتى در ترتيب قرار گرفتن كلمات در آيه توجه پيدا خواهد كرد :
1 - خداى تعالى در پايان داستان اصحاب الجنة دربارهء حقيقت عذاب تأكيد كرد و آن را در آخرت بزرگتر معرفى كرد ، و اين چيزى است كه كفهء ترس و وحشت را در نفس بر كفهء ديگر مىچرباند ، پس در دو آيهء 34 - 35 براى تحقيق دربارهء معادلهء دو كفه در نزد مؤمنان به تأكيد بيان شد كه بهشتهاى نعيم خاص ايشان است ، و آنان همچون مجرمان گرفتار عذاب نمىشوند ، و در آن هنگام كه خدا برابر بودن مجرمان را با مسلمانان نفى كرد كه درجهء آنان از مؤمنان پايينتر است ، آيا با پرهيزگاران كه درجهء بالاترى حتى از مؤمنان دارند چه خواهد كرد ؟ و از سوى ديگر ، در آن هنگام كه حتى احتمال آن نمىرود كه با پيش افتادن نام ايشان بر مسلمانان در آيه ( المجرمين كالمسلمين ) با مسلمانان برابر شوند ، و مدار آن را به جاى عقاب بر گرد ثواب قرار دهد ، مجرمان از ثواب پاداش مأيوس مىشوند .
پس آيه به همين صورت كه هست ، عذاب را براى مجرمان مسلم مىداند ، و اين سؤال دربارهء سرنوشت مسلمانان پيش مىآيد كه آيا در پى آنان مىروند يا نه ؟
2 - جزا و پاداش در واقع خود عملى است از خير و شر كه هر انسان به انجام دادن آن برمىخيزد ، و اگر خداوند متعال جنات النعيم را به همان گونه كه به مسلمانان عطا مىكند / 237 به مجرمان نيز عطا كند ، از لحاظى قضيه به آن شبيه مىشود كه مسلمانان را همچون مجرمان در نظر گرفته و بدان مىماند كه مسلمانان به كارى برنخاسته باشند كه از مجرمان متمايز شناخته شوند ، و بلكه چنان است كه گويى مسلمانان به كارهاى اجرامى مجرمان پرداخته و در سرنوشت و پاداش ميان دو گروه تساوى به وجود آمده است ، و اين امرى است كه هر خردمند سالمى آن را انكار مىكند و سياق نيز چنين است :
«
ما لَكُمْ كَيْفَ تَحْكُمُونَ
- شما را چه رسيده است و چگونه داورى مىكنيد ؟ »