و در هيچ جاى ، حديث و سلام از وى بازنگيرد . پس خداوند كريم ملك رحيم جل جلاله حقايق اين معانى مر آن حبيب خويش را خاتم پيغامبران ( ص ) ارزانى داشت ، تا عالميان بدانند كه بر درگاه عزت هيچكس را آن منزلت و مرتبت و منقبت نيست كه آن مهتر راست . كائنات و موجودات همه از بهر اوست مهر همه مهر اوست .
ما خَلْقُكُمْ وَ لا بَعْثُكُمْ إِلَّا كَنَفْسٍ واحِدَةٍ
قيل معناه لنفس واحدة و مراد از اين نفس ذات مصطفى ( ص ) است ، در همه احوال رضاى وى جست چنانك فرمود :
وَ مِنْ آناءِ اللَّيْلِ فَسَبِّحْ وَ أَطْرافَ النَّهارِ لَعَلَّكَ تَرْضى
. در قبله رضاء وى جست :
فَلَنُوَلِّيَنَّكَ قِبْلَةً تَرْضاها
. در شفاعت امّت رضاى وى جست :
وَ لَسَوْفَ يُعْطِيكَ رَبُّكَ فَتَرْضى
.
بحياة وى قسم ياد كرد كه :
لَعَمْرُكَ
. به قوت دل وى قسم ياد كرد كه :
ق وَ الْقُرْآنِ الْمَجِيدِ
بصفاء مودت وى قسم ياد كرد كه :
ص وَ الْقُرْآنِ ذِي الذِّكْرِ
بقدمگاه وى قسم ياد كرد كه :
لا أُقْسِمُ بِهذَا الْبَلَدِ
. بر وى و موى وى قسم ياد كرد كه :
وَ الضُّحى وَ اللَّيْلِ إِذا سَجى
. هرگز او را از نظر خود محجوب نكرد :
فَإِنَّكَ بِأَعْيُنِنا
-
الَّذِي يَراكَ حِينَ تَقُومُ
. در خواب و بيدارى عصمت بر وى داشت كه :
وَ اللَّهُ يَعْصِمُكَ مِنَ النَّاسِ
جمله احوال او را كفايت كرد :
أَ لَيْسَ اللَّهُ بِكافٍ عَبْدَهُ
در هر جاى و در هر حال وحى به دو پيوسته داشت . در خواب بود كه وحى آمد :
يا أَيُّهَا الْمُدَّثِّرُ
يا أَيُّهَا الْمُزَّمِّلُ
. بر ناقه بود كه وحى آمد :
الْيَوْمَ أَكْمَلْتُ لَكُمْ دِينَكُمْ
. در راه غزا بود كه وحى آمد :
يا أَيُّهَا النَّاسُ اتَّقُوا رَبَّكُمْ إِنَّ زَلْزَلَةَ السَّاعَةِ شَيْءٌ عَظِيمٌ
. از مكه بيرون آمده بود بجحفه كه وحى آمد :
إِنَّ الَّذِي فَرَضَ عَلَيْكَ الْقُرْآنَ لَرادُّكَ إِلى مَعادٍ
در غار بود كه رب العزة او را جلوه كرد :
ثانِيَ اثْنَيْنِ إِذْ هُما فِي الْغارِ
. در اندوه بود كه وحى آمد :
وَ لَقَدْ نَعْلَمُ أَنَّكَ يَضِيقُ صَدْرُكَ بِما يَقُولُونَ
. در شادى بود كه وحى آمد :
إِنَّا فَتَحْنا لَكَ فَتْحاً مُبِيناً
. شب معراج در بيت المقدس بود كه وحى آمد :
وَ سْئَلْ مَنْ أَرْسَلْنا
. در حضرت قاب قوسين بود كه بىواسطه بر بساط ناز راز شنيد كه :
فَأَوْحى إِلى عَبْدِهِ ما أَوْحى
.
عشق آمد و جان و دل فراجانان داد * معشوق ز جان خويش ما را جان داد