فرا گذارند ،
فِي أَصْحابِ الْجَنَّةِ
، [ و ايشان با بهشتيانند ] در بهشت ،
وَعْدَ الصِّدْقِ الَّذِي كانُوا يُوعَدُونَ ( 16 )
وعدهاى راست آن وعده كه ايشان را ميدادند .
وَ الَّذِي قالَ لِوالِدَيْهِ
و آن مرد كه پدر و مادر خويش را گفت :
أُفٍّ لَكُما
اف شما را ستوهى از شما ،
أَ تَعِدانِنِي أَنْ أُخْرَجَ
باش مرا مى وعده دهيد كه مرا از گور بيرون خواهند آورد ،
وَ قَدْ خَلَتِ الْقُرُونُ مِنْ قَبْلِي
، و جهانيان پيش از من بمردند ، يكى باز نيامد ،
وَ هُما يَسْتَغِيثانِ اللَّهَ
، و پدر و مادر او از خداى فريادرسى ميجويند از جفاى او ،
وَيْلَكَ آمِنْ
و ميگويند اى ويل بر تو ، بپذير و استوار گير ،
إِنَّ وَعْدَ اللَّهِ حَقٌّ
، كه وعدهء اللَّه راست است ،
فَيَقُولُ ما هذا إِلَّا أَساطِيرُ الْأَوَّلِينَ ( 17 )
و ميگويد نيست اين سخن مگر اوسانهء « 1 » پيشينيان .
أُولئِكَ الَّذِينَ حَقَّ عَلَيْهِمُ الْقَوْلُ
، ايشان [ كه اين سخن ميگويند ] آنند كه درست گشت و رايشان سخن اللَّه [ بتهديد كه دوزخياناند ] ،
فِي أُمَمٍ قَدْ خَلَتْ مِنْ قَبْلِهِمْ مِنَ الْجِنِّ وَ الْإِنْسِ
، در گروهانى كه هم اين سخن گفتند و گذشتند از پيش ايشان از پريان و آدميان ،
إِنَّهُمْ كانُوا خاسِرِينَ ( 18 )
كه ايشان زيانكارانند .
وَ لِكُلٍّ دَرَجاتٌ
، و هر كسى را در فروترى و برترى چند درجه است و چند پايه ،
مِمَّا عَمِلُوا
، از پاداش آنچه ميكردند ،
وَ لِيُوَفِّيَهُمْ أَعْمالَهُمْ
و اللَّه بايشان خواهد گزارد پاداش كردار ايشان ،
وَ هُمْ لا يُظْلَمُونَ ( 19 )
و از ايشان چيزى نخواهند كاست .
النوبة الثانية
اين سورة الاحقاف سى و پنج آيت است و ششصد و چهل و چهار كلمت و دو هزار و پانصد و نود و هشت حرف . جمله به مكه فرود آمد مگر يك آيت كه در مدينه فرو آمد و خلافست كه آن يك آيت كدام است ، قومى گفتند :
فَاصْبِرْ كَما صَبَرَ أُولُوا الْعَزْمِ
. ابن عباس و قتاده گفتند :
قُلْ أَ رَأَيْتُمْ إِنْ كانَ مِنْ عِنْدِ اللَّهِ
و در اين سوره دو آيت است منسوخ : يكى
وَ ما أَدْرِي ما يُفْعَلُ بِي وَ لا بِكُمْ
اين قدر از آيت
هامش
( 1 ) در نسخهء ج : افسانهء