شدهء انكارست از وى جز انسانيّت و بشريّت نبيند ، ديدهء صديق اكبر بايد ز دودهء استغفار تا جمال نبوت و كمال رسالت وى ببيند ، ديدهء عتبه و شيبه كه حجاب افكندهء شب ردّ از لست جز نسبت عبد المطلب نبيند ، ديدهء صديق و فاروق بايد روشن كردهء صبح قبول ازل تا شرف و نواخت محمد رسول اللَّه ببيند . آرى حرم را بنا محرم نمودن شرط نيست كسى بايد محرم شريعت و طريقت شده و گرد متابعت سيد صلوات اللَّه و سلامه عليه در ديدهء طلب وى توتياى حرمت گشته تا اهليّت آن دارد كه آن جمال ببيند . و قيل :
يس
، الياء اشارة الى يوم الميثاق ؛ و السين اشارة الى سرّه مع الاحباب فكانّه قال به حق يوم الميثاق و بسرّى مع الاحباب و بالقرآن الحكيم
إِنَّكَ لَمِنَ الْمُرْسَلِينَ ، عَلى صِراطٍ مُسْتَقِيمٍ
.
قوله :
تَنْزِيلَ الْعَزِيزِ الرَّحِيمِ
- اين قرآن فرو فرستادهء خداونديست كه نام وى عزيزست و رحيم ، عزيز اوست كه دشخوارست دريافتن او ، اللَّه تعالى عزيز است به آن معنى كه دريافت وى نيست و افهام و اوهام را رسيدن بكنه جلال وى نيست .
پير طريقت گفت : اى نادر يافته يافته و ناديده عيان ، اى در نهانى پيدا و در پيدايى نهان ، يافت تو روز است كه خود برآيد ناگاهان ، ياوندهء تو نه بشادى پردازد نه باندوهان ، بسر بر ما را كارى كه از آن عبارت نتوان .
تَنْزِيلَ الْعَزِيزِ الرَّحِيمِ
هم عزيز است هم رحيم ، عزيز به بيگانگان رحيم بمؤمنان ، اگر عزيز بود بىرحيم هرگز كس او را نيابد و اگر رحيم بود بىعزيز همه كس او را يابد ، عزيزست تا كافران در دنيا او را ندانند ، رحيم است در عقبى تا مؤمنان او را به بينند .
لِتُنْذِرَ قَوْماً ما أُنْذِرَ آباؤُهُمْ فَهُمْ غافِلُونَ
- غافلان دواند يكى از كار دين غافل و از طلب صلاح خود بى خبر ، سر به دنيا در نهاده و مست شهوت گشته و ديدهء فكرت و عبرت بر هم نهاده حاصل وى آنست كه رب العزّة فرمود :
وَ الَّذِينَ هُمْ عَنْ آياتِنا غافِلُونَ ، أُولئِكَ مَأْواهُمُ النَّارُ بِما كانُوا يَكْسِبُونَ
و
فى الخبر : عجبت لغافل و ليس بمغفول عنه
ديگر غافلى است پسنديده از كار دنيا و ترتيب معاش غافل ، سلطان حقيقت بر باطن وى