الفصل و ما فى موضع النصب ، لانّه اسم انّ و خبرها كيد ساحر ، اى - حيلة السّاحر . قرأ حمزة و الكسائى ، كيد سحر بكسر السّين بلا الف ، و قرأ الباقون كيد ساحر ، و هذا هو الظاهر لانّ اضافة الكيد الى الفاعل اولى من اضافته الى الفعل و ان كان ذلك لا يمتنع فى العربيّة . «
وَ لا يُفْلِحُ السَّاحِرُ حَيْثُ أَتى »
اى - حيث كان ، و اين كان يقتل حيث يوجد .
قال النبى ( ص ) : اذا رأيتم السّاحر فاقتلوه ثمّ قرأ : «
وَ لا يُفْلِحُ السَّاحِرُ حَيْثُ أَتى »
و الى هذا ذهبت عائشة و جماعة عظيمة من الأئمة انّ السّاحر يقتل حيث يوجد . و امّا الشافعى فيقول : يقتل السّاحر اذا تبيّن منه القتل بسحره .
گفتهاند سحر سه قسم است : يك قسم از آن سبكدستى است چنان كه مشعبدان كنند آن نه كفر است . ديگر قسم دانستن خاصيّت چيزهاست تا كارهاى عجب كند چنان كه سنگ مغناطيس بدست دارند تا آهن به خود كشد ، و طلق در خويشتن مالند تا ايشان را زيان ندارد چون در آتش شوند ، اين نيز نه كفر است . سديگر ديو پرستيدن است چنان كه ثنائى كه خداى را سزد ديو را كنند تا ديو بمراد ايشان كارها كند ، اين يك قسم كفر است . و قيل : «
لا يُفْلِحُ السَّاحِرُ حَيْثُ أَتى »
اى - لا ينال الظفر لانّه باطل . چون وحى آمد كه عصا بيفكن موسى عصا بيفكند ، اندك اندك بزرگ ميشد تا همه وادى از آن پر شد و شكم وى چنان شد كه همه در آن گنجد ، آن گه دهن باز كرد يك لب بر زمين نهاده و آن ديگر برداشته و آن چوبها و رسنها همه بيكبار فروبرد آن گه قصد قبّه فرعون كرد ، فرعون بفرياد آمد موسى دست فراز كرد و بر گرفت عصا شد چنان كه بود . سحره چون آن بديدند ، گفتند اى قوم اين نه فعل بشرى است ، كه اين صنع الهى است ساخته آسمانى است كه اگر سحر بودى با غلبهء وى آلات سحر ما بماندى كه جادوان غلبه كنند بر يكديگر و آلات سحر ايشان بر جاى بماند ، اينجا نماند از آنكه صنع الهى است و دليل صدق نبوّت موسى ( ع ) و هارون .
آن گه همه بسجود در افتادند و آواز بر آوردند :
«
آمَنَّا بِرَبِّ هارُونَ وَ مُوسى »
قدّم هارون لرؤس الآى و لأنّ الواو لا يوجب