«
إِذْ يَسْتَمِعُونَ إِلَيْكَ »
آن گه كه مىنيوشند به تو ، «
وَ إِذْ هُمْ نَجْوى »
و خدا داناست بايشان به آن راز كه ميكنند با يكديگر ، «
إِذْ يَقُولُ الظَّالِمُونَ »
كه كافران مىگويند ، «
إِنْ تَتَّبِعُونَ إِلَّا رَجُلًا مَسْحُوراً ( 47 ) »
پى نمىبريد مگر به مردى جادويى كرده با او .
«
انْظُرْ كَيْفَ ضَرَبُوا لَكَ الْأَمْثالَ »
در نگر كه چند مثلها ترا زدند ، «
فَضَلُّوا »
[ بى سامان ماندند در تو ] و گمراه گشتند ، «
فَلا يَسْتَطِيعُونَ سَبِيلًا ( 48 ) »
نمىتوانند كه فرا سامان راهى برند .
«
وَ قالُوا أَ إِذا كُنَّا عِظاماً وَ رُفاتاً »
و گفتند باش كه ما استخوان گرديم و خاك خرد ، «
أَ إِنَّا لَمَبْعُوثُونَ »
باش ما برانگيختنىايم ، «
خَلْقاً جَدِيداً ( 49 ) »
آفريدهاى نو بآفرينش نو .
النوبة الثانية
قوله تعالى : «
وَ لا تَقْفُ ما لَيْسَ لَكَ بِهِ عِلْمٌ »
اى لا تقولنّ فى شىء ما لم لا تعلم - مىگويد آنچ ندانى در آن سخن مگوى ، چون رسول خدا ( ص ) را نهى ميكنند از گفتن آنچ وى را در آن علم نبود با كمال حكمت او و توفيق اللَّه تعالى با او ، پس با ديگران كه در سخن ايشان گزاف و اسراف رود چتوان گفت ؟ ! يقال قفوت الرّجل اقفوه اذا اتّبعت اثره ، فالتّأويل لا تتبعنّ لسانك من القول ، «
ما لَيْسَ لَكَ بِهِ عِلْمٌ »
و كذلك من جميع العمل - ميگويد از گفتار و كردار آنچ ندانى مگوى و مكن . قتاده گفت : اين آنست كه گويد ديدم و نديده باشد ، يا گويد شنيدم و نشنيده باشد ، يا گويد دانستم و ندانسته باشد . مجاهد گفت : اين نهى است از قذف و رومى ، اى لا ترم احدا بما ليس لك به علم ، و اصل القفو البهت و القذف بالباطل ، يقال قفوت الرّجل اذا قذفته بريبة و منه
قول النّبي ( ص ) : نحن بنو النّضر بن كنانة لا نقفوا امّنا و لا ننتفى من ابينا .
و قيل هو نهى عن شهادة الزّور ، «
إِنَّ السَّمْعَ وَ الْبَصَرَ وَ الْفُؤادَ »
امر بحفظ اللّسان ثمّ