ميان مكّه و مدينه فرود آمد ، و در همهء سورت دو آيت منسوخ است ، يكى :
« وَ قَضى رَبُّكَ أَلَّا تَعْبُدُوا إِلَّا إِيَّاهُ »
تا آنجا كه گفت :
« وَ قُلْ رَبِّ ارْحَمْهُما كَما رَبَّيانِي صَغِيراً »
نسخ الدّعاء لاهل الشرك و بقى ما بقى على عموم الآية . آيت دوم :
« وَ ما أَرْسَلْناكَ عَلَيْهِمْ وَكِيلًا »
بآيت سيف منسوخ است . و بعداد كوفيان اين سورت صد و يازده آيتست و هزار و پانصد و سى و سه كلمه و شش هزار و چهار صد و شصت حرف .
روى ابى بن كعب قال قال رسول اللَّه ( ص ) : من قرأ سورة بنى اسرائيل فرق قلبه عند ذكر الوالدين اعطى فى الجنّة قنطارين من الاجر ، و القنطار الف اوقية و مائتا اوقية و الاوقية منها خير من الدّنيا و ما فيها .
قوله : «
سُبْحانَ »
مصدر كالغفران ، و المعنى : اسبّح اللَّه تسبيحا . و
سئل النبى ( ص ) عن معنى سبحان اللَّه ، فقال : براءة اللَّه من السّوء و التّقدير .
قولوا «
سُبْحانَ الَّذِي أَسْرى »
اى انّه منزّه عن صفات النّقص ، «
أَسْرى بِعَبْدِهِ »
اى ذهب به ليلا ، و السّرى و الاسراء : الذهاب فى اللّيل ، فان قيل اذا كان الاسراء باللّيل فما فائدة قوله : «
لَيْلًا »
؟ - فالجواب انّ المراد فى بعض الليل لا فى كلّه على تقليل الوقت . و قيل الفائدة من ذكره التوكيد و زيادة البيان ، كقول القائل : اخذ بيده و قال بلسانه ، «
مِنَ الْمَسْجِدِ الْحَرامِ »
اينجا دو قولست مفسران را : يكى آنست كه مسجد حرام جمله شهر مكّه است كه رسول خداى ( ص ) آن شب در خانهء امّ هانى بود خواهر على بن ابى طالب ( ع ) ،
قالت امّ هانى : ما اسرى رسول اللَّه ( ص ) الّا من بيتى و كان فى بيتى نائما عند تلك اللّيلة فصلّى العشاء الآخرة ثمّ نام او نمنا فلمّا كان قبيل الفجر اهبّنا هو فلمّا صلّى الصبح و صلّينا معه قال يا امّ هانى لقد صليت معكم العشاء الآخرة كما رأيت بهذا الوادى ثمّ جئت بيت المقدس فصليت فيه ثمّ صلّيت صلاة الغداة معكم كما ترين .
قول ديگر آنست كه مسجد حرام خانهء كعبه است و رسول را ( ص ) از مسجد ببردند چنانك در خبر است
بروايت انس قال قال النّبي ( ص ) : بينا انا عند البيت