فِي أَسْمائِهِ
. « ذر » آنست كه گذار ، سخن مستهينان است و خوار دارندگان و بىنيازان .
هر جاى كه در قرآن آيد بر معنى بىنيازى نمودن است از آن كس ، نه پيغام و تهديد باز گرفتن است ازو . ميگويد : گذار ايشان را كه كار كژ ميدانند ، و سخن كژ ميگويند در نامهاى او ، و آن الحاد آن بود كه در نام اللَّه زيادت و نقصان آوردند . لات از اللَّه شكافتند ، و بر بت نهادند ، و عزى از عزيز ، و مناة از منّان ، همنامى اللَّه را ، و آفرينها كردند بر بتان كه آن آفرين نامهاى اللَّه راست . و گفتهاند : الحاد آنست كه بتان را خدايان مىخواندند ، و الهيّت صفت خداست ، و به آن يگانه و يكتاست ، و گفتهاند : الحاد آنست كه وى را فرزند و جفت گفتند ، و نامى كه نه از نامهاى اوست و او را نه سزاست برو نهادند . كتسمية النّصارى ايّاه ابا المسيح .
قراءت حمزه يلحدون بفتح يا وحا ، و باقى بضمّ يا و كسر حا خوانند ، و بمعنى هر دو يكسان است . يقال : لحد و ألحد ، اذا جار و مال عن القصد الى الجور ، و عن الحقّ الى الباطل
سَيُجْزَوْنَ ما كانُوا يَعْمَلُونَ
.
وَ مِمَّنْ خَلَقْنا أُمَّةٌ يَهْدُونَ بِالْحَقِّ وَ بِهِ يَعْدِلُونَ
-
قال رسول اللَّه ( ص ) : « انّها امتى و قد أعطى القوم بين ايديكم مثلها »
يعنى قوله :
وَ مِنْ قَوْمِ مُوسى أُمَّةٌ يَهْدُونَ بِالْحَقِّ
الاية ، و گفتهاند : اين حق كه درين آيت گفت كتاب خداست و فرمان او ، و اين امّت ايدر ( 1 ) آن فرقت ناجيه است از هفتاد و سه فرقت از امت محمّد ( ص ) ، چنان كه در خبر است ربيع انس گفت : مصطفى ( ص ) اين آيت برخواند ، آن گه گفت :
« انّ من امتى قوما على الحقّ حتى نزل عيسى بن مريم » .
و
قال صلّى اللَّه عليه و سلّم : « لا تزال من امّتى امّة قائمة بأمر اللَّه لا يضرّهم من خذلهم و لا من خالفهم ، حتى يأتى امر اللَّه عزّ و جلّ ، و هم ظاهرون على النّاس » . قال
هامش
1 - ج : اينجا .