چنين كسى همچون تير بود ، كه سوى نشانه شود .
و از شرايط دعاء يكى لقمهء حلالست . مصطفى ( ص ) گفت :
« أطب طعمتك تستجب دعوتك » .
دوم بيدارى و هشيارى است بدل حاضر و از غفلت دور . مصطفى ( ص ) گفت :
« ان اللَّه لا يستجيب دعاء من قلب لاه » .
سوم خوف و طمع است ، كه رب العزة گفت :
وَ ادْعُوهُ خَوْفاً وَ طَمَعاً
. اين خوف و طمع بمعنى خوف و رجاء است ، و آن تضرع و خفيه بمعنى اخلاص و صدق ، بر مثال چهار جوىاند در دل گشاده ، تا اين جويها رواناند و روشن ، دل آبادان است ، و ايمان بر جاى ، و دعا مستجاب . باز اگر اين چهار جوى از دل وا ايستد ، و چشمهاى آن خشك گردد ، دل مرده گردد ، و اشك از چشم وا ايستد ، و ذكر از زبان ، و مهر از دل ، نيز از وى طاعت نرويد و ايمان نيايد ، چنان شود كه گويند :
آن دل كه تو ديدى همه ديگرگون شد * و آن حوض پر آب ما همه پر خون شد
و آن باغ پر از نعمت چون هامون شد * و آن آب روان زباغ ما بيرون شد .
إِنَّ رَحْمَتَ اللَّهِ قَرِيبٌ مِنَ الْمُحْسِنِينَ
- مصطفى ( ص ) گفت :
« الاحسان ان تعبد اللَّه كأنك تراه فان لم تكن تراه فانه يراك » .
اين خبر اشارتست بملاقات دل با حق ، و معارضة سر با غيب ، و مشاهدهء جان با اللَّه . و درين خبر حث است بنده را بر اخلاص عمل ، و قصر امل ، و وفا كردن به پذيرفتهء روز ميثاق و عهد بلى ، چون ميدانى كه او ترا مىبيند دل وا او دار ، و از غير او بردار . در اعمال مخلص باش ، و در احوال صادق .
پير طريقت گفت : آن ديده كه او را ديد بملاحظهء غير او كى پردازد ؟ آن جان كه با او صحبت يافت با آب و خاك چند سازد ؟ خو كرده در حضرت مشاهدت